UYAP Emsal, T. 12.06.2026

T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI

İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ:DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:16/02/2024
DAVA:İtirazın İptali (Trafik Kazasından Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:12/06/2026
KARAR YAZIM TARİHİ:12/06/2026

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-4 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... Ltd. Şti.'ye ait ... plaka sayılı yolcu otobüsünün 05/02/2023 tarihinde devrilmesi sonucu otobüste yolcu olarak bulunan davacı ... eşi, diğer davacıların annesi olan ...'in vefat ettiği, otobüsün Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesinin davalı sigorta şirketi tarafından düzenlendiği, sigorta şirketine poliçe doğrultusunda vefat nedeniyle ödeme yapılması için talepte bulunuldu ise de bir ödeme yapılmadığı, bunun üzerine vefat klozunun tahsili için Denizli İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibine başlanıldığı, ancak davalı borçlunun itirazı üzerine icra takibinin durduğundan bahisle itirazın iptali ile takibin devamına ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; İzmir mahkemelerinin yetkili olduğu, kaza yapan aracın yolcu taşımasında kullanılıp kullanılmadığı, ölenin yolcu olup olmadığının araştırılması gerektiği, ticari faiz talebinin yerinde olmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER:
Denizli İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası kayıtları, mirasçılık belgesi, kusur raporu, sigorta poliçe örneği, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; trafik kazasının meydana gelmesinde otobüs sürücüsünün kusurlu olduğu, davacıların yakını olan ölenin otobüste yolcu olarak bulunduğu, ölenin emniyet kemerinin takmadığının ispatlanamadığı, davalının vefat klozu ile teminat altına alınan 175.000,00 TL'yi ödemek zorunda olduğu, ölenin sonucu ağırlaştıran kusurunun bulunup bulunmadığı gibi hususların yargılamayı gerektirmesi nedeniyle alacağın likit olmadığı gerekçeleriyle, davanın kabulü ile Denizli 9. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin 175.000,00 TL asıl alacak üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte kaldığı yerden devamına, yasal koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının kötü niyetli olarak icra takibine itiraz ettiği ve alacak likit olduğu halde icra inkar tazminatı talebinin reddi kararının usul ve yasaya aykırı düştüğünü beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak taleplerinin tam olarak kabulünü istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP:
Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiği, zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası genel şartları kapsamında bir taşıma olup olmadığı, taşımacılık yetki belgesi olup olmadığı, taşımanın il içi mi, yoksa il dışı 100 km üzerinde bir taşıma olup olmadığı, davacının miras bırakanının vefatı ile kaza arasındaki illiyetin tespiti, kusur tespiti gibi nedenlerle alacak likit olmayıp davacı tarafın icra inkar tazminatı talep koşullarının oluşmadığını beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, yolcu taşıması kazasına bağlı ölümden kaynaklanan sigorta poliçesi tazminatı alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali isteğine ilişkindir.
Davacı ...'ın eşi, diğer davacıların annesi olan ..., içerisinde yolcu olarak bulunduğu ... plaka sayılı yolcu otobüsünün devrilmesi sonucu hayatını kaybetmiştir. Yolcu otobüsünün Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenmiştir. Davacılar meydana gelen ölüm nedeniyle poliçede yazılı 175.000,00 TL vefat tazminatı teminatını davalı sigorta şirketinden talep etmişler, tazminatın ödenmemesi üzerine bu kez Denizli İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ilamsız icra takibine başlamışlardır. Ödeme emri davalı borçluya 09/03/2023 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı borçlu aynı gün icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz etmesi üzerine icra takibi durmuş, bunun üzerine davacılar eldeki itirazın iptali davasını açmış, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama üzerine davalı borçlunun itirazın iptaline, icra takibinin aynen devamına, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacılar vekili tarafından reddedilen icra inkar tazminatıyla sınırlı olarak istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
Davacıların ölen yakınının kaza anında otobüste bulunduğu ve ölümün otobüs kazası sonucu meydana geldiği konularında bir tereddüt bulunmamaktadır.
1-Davalı borçlu, hem borca itiraz dilekçesinde ve hem davayı cevap dilekçesinde yetki itirazın bulunmuş, yetikli icra daireleri ile mahkemelerinin İzmir olduğunu ileri sürmüştür.
Ancak ilk derece mahkemesince gerek icra dairesinin yetkisine ve gerek mahkemenin yetkisine dair itiraz üzerine bir karar oluşturulmamıştır.
Yetkili icra dairesinde takip yapılması itirazın iptali davasının koşullarından biridir. Bu durumda ilk derece mahkemesice İİK'nın 50. maddesi uyarınca öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itiraz HMK'nın 164. maddesi hükmü uyarınca ön sorun olarak incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu yön üzerinde durulmadan işin esasına girilip yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
2-Kabulü göre de; Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 18/01/2024 gün ve ... esas, ... karar sayılı ilamı ile Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 12/09/2018 gün ve ... esas, ... karar ve 09/05/2017 gün ve ... esas, ... karar sayılı ilamlarında açıklandığı üzere;
Zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası tür itibariyle can sigortası türü olup, rizikonun gerçekleşmesi ile sigortalı ölmüş ise poliçede ölüm halinde ödenecek sigorta bedeli gösterilmiş bulunduğundan ve sigortanın bu bölümü bir meblağ sigortası niteliğinde olduğundan gerçek zarar hesaplamasına girişilmeksizin bu miktarın aynen ödenmesi gerekmektedir.
Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlar A.3.1 maddesinde “Bu sigorta ile teminat altına alınan bir kaza, sigortalının kaza tarihinden itibaren iki yıl içinde ölümüne yol açtığı takdirde, teminatın tamamı, sigortalının yardımından mahrum kalan hak sahiplerine ödenir.” denilmiştir.
Bu tip sigortalarda sigorta bedeli maktu olup, yargılama yapmayı gerektirmediğinden alacağın likit bir alacak niteliğinde bulunması nedeniyle itirazın iptali davası olarak açıldığı taktirde talep halinde ve sair şartlar oluştuğunda davacılar yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesi de mümkündür.
Somut olayda, alacak likit olduğundan davacıların icra inkar tazminatı isteminin kabulüne karar verilmesi gerekirken, davacılar lehine icra inkar tazminatına hükmedilmemesi doğru görülmemiştir.
Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacılar vekilinin istinaf isteminin 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesinde yazılı kamu düzeni yönünden kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-4) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacılar vekilinin istinaf isteminin 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesinde yazılı kamu düzeni yönünden KABULÜNE,
2-İlk derece mahkemesi olan Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı, 16/02/2024 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1 fıkra (a-4) bendi gereğince ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
4-Davacılar tarafından peşin yatırılan 1.683,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 615,40 ‬TL istinaf karar harcının istekleri halinde iadesine,
5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 12/06/2026 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliğiyle karar verildi.
...