UYAP Emsal, T. 12.06.2026

T.C.
DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACILAR :



VEKİLLERİ :


DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 18/06/2025
KARAR TARİHİ : 12/06/2026
KARAR YAZIM TARİHİ :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracıyla .....deposu istikametinden gelip .....Caddesi'ni ters istikamette takip ettiği sırada .....No. .....yakınlarında yolun sağından soluna geçişini tamamlayan yaya .....çarparak ölümlü trafik kazasına sebebiyet verdiği, kaza neticesinde müvekkillerin destekçisi olan .....vefat ettiği, kazayla ilgili Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı nezdindeki .....soruşturma sayılı dosyaya sunulan .....tarihli bilirkişi raporuna göre sürücü .....2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/1-b maddesini ihlal ederek asli kusurlu bulunduğu, sürücü hakkında Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .....soruşturma sayılı dosyasıyla iddianame düzenlendiği ve Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesi'nin .....Esas sayılı dosyasında yargılamanın derdest olduğu, .....plakalı aracın .....acente numarası ve .....poliçe numarasıyla davalı .....Sigorta A. Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olduğu, davalı sigorta şirketinin destekten yoksun kalma tazminatından teminat tutarıyla sınırlı olmak üzere sorumlu bulunduğu, davalıya kaza tarihinden itibaren faiz işletilerek tazminat ödenmesi hususunda başvurulduğu ancak anlaşma sağlanamadığı, Diyarbakır Arabuluculuk Merkezi'nin .....büro ve .....numaralı dosyasında .....tarihinde yapılan görüşmelerin anlaşmazlıkla sonuçlandığı, müvekkillerin murisi .....serim personeli olarak çalıştığı ve vefatı nedeniyle müvekkillerin maddi desteğinden yoksun kaldığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesi uyarınca toplanacak deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda tazminat tutarının belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda .....için 100,00 TL, .....için 100,00 TL, .....için 100,00 TL ve .....için 100,00 TL olmak üzere toplam 400,00 TL tutarındaki destekten yoksun kalma maddi tazminatının kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli meşruhatlı davetiyenin davalılara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalının süresi içinde cevap dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen .....plakalı aracın .....numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi'nin dosyaya sunulduğunu, müvekkili şirketin ancak sigortalısının kusuru oranında ve teminat limitleri dahilinde zarardan sorumlu olduğunu, dava dilekçesinde ileri sürülen hususları kabul etmediklerini, kaza tespit tutanağı ve diğer delillerin tarafına tebliğ edilmediğini, bu nedenle delillerin tebliğini talep ettiklerini, davanın araç sigorta ettirenine, sürücüsüne ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na ihbar edilmesi gerektiğini, davacının mükerrer ödeme alarak sebepsiz zenginleşmesinin önlenmesi gerektiğini, Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca dava şartı olan sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmediğini, başvuru için gerekli veraset ilamı ve gelir durum belgesi gibi eksik evrakların tamamlanmadığını, vukuatlı nüfus kayıt örneğinde müteveffanın anne ve babasının görünmediğini, bu eksikliklerin giderilmesi gerektiğini, HMK'nın 114. ve 115. maddeleri gereğince davanın usulden reddini talep ettiklerini, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu uyarınca 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, derdestlik itirazında bulunduklarını, ceza dosyasında uzlaşma olması halinde davanın reddi gerektiğini, kaza ile ölüm arasındaki illiyet bağının araştırılması gerektiğini, kusur oranlarının tespiti için dosyanın İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesini istediklerini, tazminat hesabında müteveffanın tüm mirasçılarının paylarının gözetilmesi gerektiğini, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2019/2103 E. ve 2020/7130 K. sayılı kararları uyarınca destekten yoksun kalanların paylarının hesaplamada dikkate alınması gerektiğini, poliçe başlangıç tarihinin .....olduğunu, sürekli sakatlık tazminatı hesaplamasında TRH 2010 yaşam tablosu ve %1,65 teknik faiz oranının uygulanması gerektiğini, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının geriye yürümediğini, poliçe tanzim tarihinde yürürlükte olan mevzuatın esas alınması gerektiğini, kazanın iş kazası olması durumunda Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bağlanan peşin sermaye değerinin tenzil edilmesi gerektiğini, gelirin asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğini, faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini, Karayolları Trafik Kanunu'nun 96. maddesi uyarınca teminatın zarar görenler arasında paylaştırılması gerektiğini, Karayolları Trafik Kanunu'nun 92. maddesinde sayılan kapsam dışı hallerin araştırılmasını, hasar dosyası, trafik kazası tespit tutanağı, nüfus kayıt örneği ve ceza dosyası gibi delillerin celbini, tüm bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın usulden ve esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Davalı .....Anonim Şirketine müzekkere yazılarak, .....tarihli trafik kazasına ilişkin açılan hasar dosyası ve .....plaka sayılı araç hakkında düzenlenen zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin bir örneği celp edilmiştir.
Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığına müzekkere yazılarak, .....soruşturma numaralı dosyasının bir örneği UYAP sistemi üzerinden celp edilmiştir.
Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesinin .....Esas sayılı dosyasının bir örneği dosyasının bir örneği UYAP sistemi üzerinden celp edilmiştir.

Diyarbakır SGK İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, dava konusu .....tarihli kaza nedeniyle davacılara rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılmıştır.
Müteveffanın tedavi gördüğü hastane evrakları celp edilmiştir.
Müteveffa .....vefatından hemen öncesine ilişkin ekonomik ve sosyal durum kayıtları getirtilmiştir.
Müteveffanın vukutalı aile nüfus kayıt tablosu UYAP sisteminden çıktı alınmıştır.
Aktüerya hususunda bilirkişi raporu alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle, ölenin yakınlarının, 6098 sayılı TBK'nun 53. maddesi gereği destekten yoksun kalma zararından oluşan maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik her bir davacı için 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktalarının ana başlıklarıyla; davanın cismani zarar nedeni ile destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi tazminat davası olduğu, kazanın gerçekleşmesine etki eden kusur durumlarının, müteveffanın gelirinin, davalının yargılama sonunda davacıya faiz ödemesi gerekmesi halinde faiz başlangıç tarihinin ve faiz türünün ne olduğu, davanın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, KTK'nun 97. Maddesinde düzenlenen dava şartının yetine gelip gelmediği, derdestlik dava şartının bulunup bulunmadığı olarak tespit edilmiştir.
Davalı vekili ile cevap dilekçesinde davacının dava açmadan önce KTK'nun 97.maddesinde sayılan belgeleri tamamlamadan başvurduğu dolayısı ile davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddini talep etmiş ise de celp edilen hasar dosyasının içeriğinden davacının dava açmadan önce davalıya KTK'nun 97.maddesi kapsamında başvurduğu görülmekle, .....tarihli ön inceleme duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile davalı vekilinin bu yöndeki dava şartı itirazının reddine, başvuruda eksik evrak var ise bu hususun temerrüt ile ilgili bir durum olduğunun tespitine (bu yönde Yargıtay 17.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2018/3847 Esas 2020/823 Karar sayılı içtihadı) karar verilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde derdestlik dava şartı itirazında bulunmuş ise de dosya numarası bildirmediği gibi uyap ortamında yapılan sorgulamada derdest davaya rastlanmadığından, .....tarihli ön inceleme duruşmasının (2) numaralı ara kararı ile davalı vekilinin bu yöndeki dava şartı itirazının reddine karar verilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde zaman aşımı def'inde bulunmuş ise haksız fiil tarihi .....olup, davanın uzamış ceza zaman aşımı süresi içinde açıldığı görülmekle, .....tarihli ön inceleme duruşmasının (3) numaralı ara kararı ile davalı vekilinin zaman aşımı definin reddine karar verilmiştir.
Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.
TBK’nun 53/3. maddesinde sözü edilen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır.
Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir.(Yargıtay HGK’nun 21/04/1982 gün ve 1979/4-1528 E,1982/412 K, sayılı kararı)
Destek kavramı, gerçekleşmiş veya gerçekleşmesi umulan bir bakım ilişkisini gösterir. Bu manada, bir başka kişiye fiilen bakan, onu geçindiren veya ileride bakma, geçindirme ihtimali bulunan kişi, destektir. İlk durumda eylemli destek, ikinci durumda ise varsayımsal (farazi) destek kavramı söz konusudur. İfade olunan bu hususlar, gerek öğretide gerekse Yargıtay uygulamalarında kabul edilmiş olup, destek kavramının sadece mali olarak yardımı ifade etmediği, bakım ve hizmet etmek suretiyle sağlanacak katkıyı da kapsadığı genel olarak kabul edilmektedir. (Yargıtay 17.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2016/15154 E. 2019/5802 K sayılı içtihadı).
Davacılardan .....müteveffanın annesi, .....müteveffanın eşi ve, .....ile .....ise müteveffanın çocukları olduğu, .....18 yaşından ve .....22 yaşından küçük olduğu anlaşılmıştır.
Yargıtay kararları ile yerleşik hale geldiği üzere, bir kimsenin annesine, eşine ve çocuklarına destek olacağı farazi olarak kabul edilmiştir.
Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .....sayılı soruşturma dosyasında düzenlenen .....tarihli otopsi tutanağının incelenmesinde, .....tarihinde trafik kazası geçirerek Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne sevk edilen .....akabinde Dicle Üniversitesi'ne sevk edildiği ve .....tarihinde vefat ettiği, kişinin ölümünün genel beden travmasına bağlı kafatası kırıklarıyla birlikte beyin kanaması sonucu meydana geldiği yönünde kanaat bildirildiği, böylelikle illiyet bağının gerçekleştiği görülmüştür.
Kaza tespit tutanağının incelenmesinde, .....tarihinde, .....plakalı araç sürücüsünün ters istikamette seyir halinde iken, aracın sağ ön ve sağ ön cam kısımları ile gidiş istikametine göre yolun sağından soluna geçişini tamamlayan ve bankette bulunan yaya .....çarptığı, bu kazanın oluşumunda ter istikamette seyir eden araç sürücünün kusurlu bulunduğu görülmüştür.
Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .....sayılı soruşturma dosyasında .....tarihinde ifade veren sürücü .....beyanlarından kazanın gece .....sıralarında olduğu, yani havanın karanlık olduğu, babasını eve bırakabilmek için yakın olsun diye ters istikametten devam ettiği, bu sırada davaya konu kazanın gerçekleştiği, yine kazanın gerçekleştiği noktanın yaya geçidinin bitişine yakın yerde olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu kaza ile ilgili açılan Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesi'nin .....Esas .....Karar sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda, .....plakalı araç sürücüsü .....KTK'nun 84/1-b ve 52/1-b maddelerini ihlal ettiği, ters şeritte araç sürdüğü, gerekli dikkat ve özeni göstermediği gerekçesi ile asli ve tam kusurlu bulunduğu, yaya .....ise yaya geçidinin hemen bitimine bir adım kalan yerde ters şeritten araç geleceğine ihtimal veremeyeceği, kazanın oluşumunda kusurunun olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememizce, yukarıda özetlenen bilirkişi raporu, kaza tespit tutanağına, dosya kapsamına uygun bulunmuş, .....tarihli celsenin (1) numaralı ara kararı ile söz konusu bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, usul ekonomisi ilkesi gereğince yeni bir bilirkişi raporu alınmamış, davaya konu kazanın gerçekleşmesinde, davalı tarafça sigortalanan araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Mahkememizce aktüerya hususunda bilirkişi raporu alınmış, .....tarihli bilirkişi raporunda, TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplama yapıldığı, hesaplamaların Yargıtay'ın yerleşik kararlarına uygun olduğu, hesaplanan tutarın poliçe teminat limitini aşması sebebi ile garame hesabının yapıldığı görülmüş, bilirkişi raporu, dosya kapsamına uygun bulunmuş ve hükme esas alınmıştır.
Davacılar vekili .....tarihli talep artırım dilekçesi ile aktüerya raporunda, garame hesabına göre yapılan hesaplamalar üzerinden her bir davacı için talebini artırmış ve dava edilen alacağa kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi, kaza tarihinde temerrüte düşmemekte olup, KTK'nun 97. maddesi uyarınva başvuru yapıldıktan 8 iş günü sonra temerrüte düşmektedir. Davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihini ispat yükü davacılar üzerinde olup, davacıların .....tarihinde elektronik posta ile davalıya başvurduğu, başvuru ekinde nüfus kayıt örneği, mirasçılık belgesi, kaza tespit tutanağı, bilirkişi raporu, ölü muayene tutanağından örnek sundukları görülmüştür. Davalı vekili başvuru sırasında müteveffanın son gelir durumunu gösteren belgenin ise eksik olduğunu ileri sürmüştür. Davacıların başvurusuna ekli evrakların Mahkememizce incelenmesinde müteveffanın son gelir durumunu gösteren belgenin sunulmadığı görülmüş ise de bu eksiklik nedeni ile davalı başvuruyu red etmemeli, asgari ücret üzerinden hesaplama yapmalıdır. İzah edilen nedenle, davalının temerrüt tarihinin, elektronik posta ile başvuru yapılan .....tarihine 8 iş günü eklenmesi sonucu .....tarihi olduğu anlaşılmıştır.
İzah edilen nedenlerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABÜLÜ ile davacılardan .....için 1.852.312,40 TL, .....için 268.030,86 TL, .....için 373.260,20 TL ve .....için 206.396,53 TL olmak üzere toplam 2.700.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacılara ödenmesine,
2-Alınması gerekli 184.437,00 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 615,40 TL, tamamlama harcı 7.715,00 TL ve tamamlama harcı 895,00 TL'nin mahsubu ile eksik 175.211,60 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.700,00 TL ara buluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 615,40 TL, peşin harç 615,40 TL, tamamlama harcı 7.715,00 TL, tamamlama harcı 895,00 TL, bilirkişi ücreti 6.000,00 TL, tebligat, posta ve müzekkere gideri 156,00 TL olmak üzere toplam 15.996,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı .....kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 277.323,74 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya ödenmesine,
6-Davacı .....kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya ödenmesine,
7-Davacı .....kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 59.721,63 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya ödenmesine,
8-Davacı .....kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya ödenmesine,
9-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,
Dair davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip Hakim
Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu'na göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır