UYAP Emsal, T. 12.05.2026

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/
KARAR NO : 2026/

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 2-
VEKİLİ : Av.

DAVA : Tespit
DAVA TARİHİ : 04/07/2025
KARAR TARİHİ : 12/05/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 15/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin miras bırakanı ... Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi'nde dava dışı ... ... Noterliği'nin 15 Mayıs 2012 tarih ve ... Yevmiye Numaralı Kooperatif Hisse Devir Sözleşmesi ile yukarıda bahsi geçen şahsın kooperatif hissesini devir aldığını, akabinde de müvekkilinin murisi ...ın uzun yıllar Kooperatif içerisinde kendisine vakfedilen sıra ile taşımacılık ve lojistik işi yaptığını, ancak müvekkilin murisi rahatsızlandıktan sonra kooperatif ile olan işlerini askıya almak zorunda kaldığını, müvekkili davacı babasının adına kayıtlı kooperatif hissesi ile ilgili olarak işlem yapmak istediğinde, bir kısım yetkililer "o köprünün altından çok sular geçti bir şey yapamazsınız" şeklinde müvekkiline beyanda bulunduğunu, bunun üzerine müvekkilinin ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunduğunu, 2024/6024 Soruşturma dosyası ile yapılan tahkikat ile miras bırakanının rahatsızlığı döneminde söz konusu ... nolu hisse yasa dışı ve hukuki bir şekilde dava dışı kişi veyahut kişilere satıldığının tespit edildiğini, konu ile ilgili olarak Savcılık nezdinde yapılan soruşturmadan, söz konusu hissenin, murisin imzası olmayan ama sadece adı yazılı bir kağıt ile kimlik bilgilerini tespit edemediğini bir veya birden fazla kişilere silsile halinde devir edildiğini öğrendiğini, müvekkilinin miras bırakanına ait olan hissesiyi hukuka aykırı bir şekilde 3.kişilere devir işlemlerine ilişkin olarak, ilgili kooperatifin üye kayıt defteri, karar defterleri üzerinde yapılacak inceleme neticesinde, ve yine dilekçe ekinde bulunan ifade tutanakları ile de sabit olduğu üzere, yasaya aykırı şekilde devir işleminin iptali ile dava konusu 44.nolu hissenin müvekkil davacı'nın yasal mirasçı sıfatı ile davalı kooperatifin üyesi olduğunun tespit ve adına kayıt ve tescilini, yasal mirasçı olan davacı müvekkiline ait ... nolu hissenin üçüncü kişilere devrini önlemek için kooperatif nezdinde ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; dava zamanaşımına uğradığını, davacının hisse sahibi değil kiracı olduğunu, davanın hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, süresinde ileri sürülmeyen talebin ilk olarak zamanaşımından reddine, kooperatifte kiracı olarak faaliyet gösterilmesinin ve şeklen üye gözükmenin murisin üyelik hakkını doğurmayacağı gerekçesiyle davanın reddine, yıllar sonra ileri sürülen talebin TMK m.2 ile bağdaşmaması nedeniyle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkili yönünden arabuluculuk başvurusu yapılmadığını, müvekkilinin dava konusu hisseyi hukuka uygun bir şekilde devraldığını, müvekkilinin iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, davacının murisinin devraldığı hisse devir sözleşmesi formaliteden yapıldığını, davacının murisinin, hukuka uygun bir hak sahipliği olmadığını, dava konusu olan hisse devri yapıldıktan sonra, yaklaşık 10 yıl boyunca davacının murisi itirazda bulunmadığını, bu hakkın kötüye kullanılması olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
Soruşturma dosyası, 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/ Esas, 2023/ Karar sayılı ilamı, Veraset İlamı örneği, sözleşme, cari hesap dökümleri, ifade tutanakları, kooperatif devir kararı, banka kayıtları, ... 1-14.04.2025 tarihli ... tarih ve sayılı soruşturma raporu, bilirkişi raporu vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava; davacının davalı kooperatifteki üyeliğinin tespit ve tescil istemine ilişkindir. Mahkememizce tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi açısından kooperatif kayıtları üzerinde Kooperatif Uzmanı bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Alınan 16/04/2026 tarihli bilirkişi raporunda; kooperatif kayıtlarının usulüne uygun tutulduğunu, dava konusu ...ın ... Kooparitifi'nde üyeliğinin 16/05/2012 tarihinde başladığı, 29/12/2014 tarihinde sona erdiği, o yıllara ait fiziki defterler görülmediği ancak dijital ortamda sunulan defter kayıtlarına göre ...ı 320 satıcılar hesabı 320-00-795 ... olarak kayıtlı görüldüğü, ...ın ... nolu hissesine ait 29/12/2014 tarihli devir sözleşmesinde ...a imzanın görülmediği, dosya kapsamında bulunan ... tarafından yapılan 14/04/2025 tarihli soruşturma raporunda ...a ait hisse devri ile ilgili bir bilgi görülmediği bildirilmiştir. ... 2014/- Esas 2015/ karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun (KK) 1. maddesinde de açıklandığı üzere, kooperatifler; ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve ihtiyaçlarını karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla, gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan tüzel kişiliklerdir.Kooperatif ortaklık sıfatının kazanılması beş halde söz konusu olabilir. İlk olarak kooperatifin kuruluşunda kurucu ortaklar kuruluşun gerçekleşmesiyle ortak sıfatını aslen kazanırlar. Daha sonraki evrede ise giriş talebinin kabulü yoluyla veya payın bir başkası tarafından devir alınmasının kabulüyle ortaklık gerçekleşir. Bir diğer ihtimal olarak ortaklığın taşınmaz mülkiyetine veya bir teşebbüsün işletilmesine bağlandığı durumlarda, taşınmazın veya işletmenin devir alınması halinde ortaklık sıfatı kazanılır. Son olarak ise ana sözleşmede hüküm bulunması halinde miras ile kooperatif paydaşlık hakkı kazanılır.Kooperatif ortağı olmada “açık kapı ilkesi” geçerlidir. Ortak olmak için yöneticilerin istekleri değil, objektif şartların gerçekleşmesi yeterlidir.Kooperatif ortaklığına girmek için gerçek kişilerin medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olmaları gerekir. Ortak olmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, kooperatif anasözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvururlar (KK. m.8).Kooperatif ortaklık hakkını kazanan her ortağın kooperatiften çıkma hakkı (KK.m.10) olduğu gibi, anasözleşmede açıkça belirtilmiş olan nedenlerle ortağın ihracına karar verilmesi de mümkündür (KK. m.16).1163 Sayılı Kanun’un 14/3. maddesine göre, ortaklık devredilebilir. Yönetim kurulu, ortaklığı devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması halinde, bu kişiyi ortaklığa kabul eder.Davalı Kooperatifin Ana Sözleşmesinde 10. Maddede Ortaklık Şartları düzenlenmiş olup, buna göre; ... vatandaşı ve medeni hakları kullanma ehliyetine sahip gerçek kişi ya da kamu veya özel hukuk tüzel kişisi olmak, Yük taşımacılığı işi ile iştigal etmek, Taşıma komisyonculuğu yapmamak, Kooperatifin amacına uygun bir motorlu araca sahip olmak veya bu nitelikte bir aracı en az iki yıl süreyle kiralamak, aynı amaçlı başka bir yük taşıma kooperatifine ortak olmamak, şeklinde düzenlenmiş olup, 3. bentte öngörülen niteliklerin, meslekle ilgili kuruluşlar ile vergi dairesinden sağlanacak belgeler ile kanıtlanacağı belirtilmiştir. Aynı anasözleşmenin 11. maddesine göre, ortaklığa kabul için gerekli şartları taşıyıp da kooperatife ortak olmak isteyenlerin yazılı olarak yönetim kuruluna başvuracağı, bu başvuruda anasözleşmedeki tüm hükümlerin ve getirilen yükümlülüklerin kabul edildiğinin açıkça belirtileceği, ortaklığa kabulün yönetim kurulu kararı ile gerçekleşeceği, yönetim kurulunun ortaklar ile ortak olmak için başvuranların 10 maddedeki şartları taşıyıp taşımadığını araştırmak zorunda olacağı; Yine, davalı Kooperatifin Ana Sözleşmesinin Ortaklığın Devri başlıklı 17. Maddesi; “Ortaklık, yazılı olarak Yönetim Kuruluma bildirilmek suretiyle 10'uncu maddedeki ortaklık şartları taşıyan kişilere devredilebilir. Yönetim Kurulu, bu şekilde ortaklığı devralan kişiyi ortaklığı kabulden kaçınamaz. Devir halinde eski ortağın kooperatife karşı tüm hak ve yükümlülükleri yeni ortağa geçer, kooperatifçe bu devir sebebiyle taraflardan ayrıca bir ödemede bulunmaları istemez.” şeklinde yer verilmiştir.1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 4. Maddesi esas sözleşmenin zorunlu içeriğini düzenlemekte olup,bu hükme göre ana sözleşmede ortaklık sıfatını kazandıran ve kaybettiren hal ve şartların bulunması zorunludur. Bu hükme göre ortaklığı kazanma yada kaybetmeye ilişkin düzenlemelerin ana sözleşme ile yapılması gerekir.Ortaklığa girme şartlarını düzenleyen Kooperatifler Kanunu m. 8/Il'de Ortak olmak isteyen gerçek ve tüzelkişiler, kooperatif anasözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvururlar. KK m. 8/1İI'de ise Kooperatif Yönetim Kurulu; ortaklar ile ortak olmak için müracaat edenlerin anasözleşmede gösterilen ortaklık şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak zorundadır.Aynı şekilde Kooperatifler Kanunu m. 16/1 hükmüne göre, kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar ana sözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.Diğer yandan kooperatif üyeliğinin devri TBK 184.madde anlamında alacağın temliki anlaşması niteliğinde yazılı olmak zorundadır.Somut olaya gelince, davacının murisinin, noterde düzenlenmiş üyelik devir sözleşmesi ile yaptığı başvurunun davalı kooperatifçe kabulü ile üye sıfatı kazandığı,muris ...ın 44 nolu hissesine ait 29/12/2014 tarihli devir sözleşmesinde kendisine ait imzanın görülmediği , davalı kooperatifin de imzalı örneği sunamadığı dolayısıyla üyelik devrinin geçersiz olduğu anlaşılmakta ise de ; eldeki davanın üyeliğin tespiti istemine ilişkin olduğu ,diğer davalı ...'in , davalı kooperatif üyeliğini 31.05.2021 tarihli ... 1.Noterliği'nin ... yevmiye numarasında kayıtlı hisse devir sözleşmesi ile dava dışı kişi ...'den devraldığı, diğer yandan bu kişinin de öncesinde ... 'ten 14.06.2019 tarihli ... 1.Noterliği'nin ... yevmiyo numarasında kayıtlı hisse devri sözleşmesi ile devraldığı , dosyaya yansıyan kooperatif kayıtlarına göre de, davacının murisi adına olan üyeliğin ilk önce geçersiz şekilde dava dışı ...'a devrolunduğu anlaşılmaktadır.Davalı ..., dava konusu 44 no.lu hissenin sahibi olarak davalı kooperatifin üyesi olduğu, davacının murisinden doğrudan üyelik devrinin söz konusu olmadığı, belirtilen şekilde davacının murisinden geçersiz şekilde yapılan devirden sonra yapılan ve yukarıda sayılan devirlerden sonra hissedar ve kooperatif üyesi olduğu, davacının murisinin üyelik devir işleminin geçersiz olduğu, davacı tarafça iddia ve ispat edilmediği gibi bu davalının , geçersiz işlemleri bilecek durumda olduğunun düşünülemeyeceğinden, özellikle kendisine yapılan devrin adi yazılı olarak yapıldığı, bundan ötürü şekil bakımından geçerli olduğu düşünüldüğünde, davalı ...'in iyiniyetinin korunması gerekeceğinden, kendisi adına olan üyeliğin iptali ile davacı adına üyeliğin tespiti isteminin reddi gerekeceği, davacının geçersiz devir sözleşmesi ve üyeliğin sonlandırması nedeni ile davalı kooperatife yönelik, sadece tazminat dava açmak yolu ile hak talep etmesinin mümkün olduğu kanaatine varılmakla, davanın reddi ile aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.Davanın reddinin yukarıda belirtilen şekilde, davalı kooperatif üyesinin iyi niyetinin korunması nedeni ile olduğu, dolayısıyla diğer davalı Kooperatifin dava konusu edilen işleminin haksız olduğuna yönelik mahkememizin kabulü gözetilerek, davalı kooperatif lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 615,40-TL'den mahsubu ile eksik 117,00-TL harcın davacıdan tahsiline,
3-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye ödenmesine,
4-Kararın niteliği gereği davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... yararına ölçümlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK’nın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi’ne ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.12/05/2026


Katip
¸e-imzalıdır


Hakim
¸e-imzalıdır