Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVALI : 2-
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; 26.04.2024 tarihinde ... sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı yarı römork, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve buna bağlı plakalı yarı römork'a çarptığını, çarpma sonucu oluşan kazanın meydana geldiğini, Zorunlu Trafik sigortası olan ... Sigorta A.Ş. eksperi marifetiyle müvekkiline ait araçta hasar tespiti yapıldığını, 140.210 TL müvekkili şirkete havale yolu ile ödediğini, kalan bakiyenin ödenmemesi sebebiyle ardından Sigorta Tahkim Komisyonu ... nolu başvuru ve devamında Konya . İcra Dairesi ... Esas nolu icra dosyası marifetiyle 200.000,00 TL zorunlu trafik sigortası limiti taraflarına ödendiğini, ancak ... Sigorta A.Ş. eksperince yapılmış eksper raporu ile müvekkili aracında meydana gelen hasarın 358.740,00 TL olduğunu, ... plakalı çekici Kasko sigortası olan davalı ... sigorta ihtiyari mali mesuliyet şartlarını kapsadığını, davacı tarafa ait araçta 358.740,00 TL'lik hasar meydana geldiğini, Gerçekleşen hasar sonucu, davacı tarafa ait ticari araçta büyük oranda değer kaybı oluştuğunu, davacı tarafa ait araın şehirlerarası nakliye taşımacılığı yapan ticari bir araç olduğunu, kaza sonucu araçta meydana gelen hasarın onarımı amacıyla uzun süre beklemiş ve ticari faaliyetlerini yerine getiremediğini, bu nitelikteki bir aracın kaza tarihi itibariyle (sürücü- yardımcı ücretleri, yakıt, bakım v.s. masraf ve amortisman giderleri düşüldükten sonra) günlük ve aylık ortalama net kazancının sorularak gerçek zararın hesaplanmasını talep ettiklerini, bu nedenlerle ve re'sen nazara alınacak sebeplerle; davacı tarafa ait ticari araçta meydana gelen bakiye kalan araç hasarı için şimdilik 1.000,00 TL'nin ödenmesine, davacı tarafa ait ticari araçta meydana gelen değer kaybı için şimdilik 1.000,00 TL'nin ödenmesine, aracın ticari araç olması dolayısı ile onarım süresince ticari kazançtan yoksun kalması nedeniyle mahrum kalınan ticari yoksun kalınan kar için şimdilik 1.000,00 TL'nin davalı ... tarafından ödenmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; Uyuşmazlığa konu kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından ... numaralı ve 4.01.2024-2025 vadeli Genişletilmiş Maksimum Kasko Poliçesi ile sigorta örtüsü altına alındığını, hiçbir surette kabul anlamına gelmemekle beraber, poliçedeki ihtiyari mali Sorumluluk teminat limitinin 15.000.000,00 TL olduğunu, davacı tarafindan trafik poliçesi teminat limitlerinin tüketildiği ispat edilemediğinden huzurdaki davanin reddini talep ettiklerini, davacının, ... plakalı araçta oluştuğunu iddia ettiği maddi hasar ve değer kaybı nedeniyle huzurdaki davayı ikame ettiğini, ancak ihtiyari mali mesuliyet sigortasının kapsamına, gerçek zarar dahil olup sorumluluğu zorunlu mali mesuliyet sigortası limitinin bitiş noktasında başladığını, Huzurdaki dava konusu kazanın 26.04.2024 tarihinde meydana geldiğini, Kaza tarihi itibariyle ZMM poliçe limitleri maddi hasar araç başına 200.000,00 TL olduğunu, bu limitler tüketilmeden müvekkil şirketin sorumluluğu doğmayacağından huzurdaki davanın reddini talep ettiklerini, yukarıda izah olunan sebeplerle, öncelikle huzurdaki davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise yine izah olunan nedenlerle davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini beyan etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Bakiye hasar ve değer kaybı taleplerinden müvekkilinin sorumlu olmadığını, ticari yoksun kalinan kâr talebinin müvekkili yönünden şartlari oluşmayan bir talep olduğunu, araçta meydana gelen hasarlar incelendiğinde basit müdahalelerle giderilebilecek nitelikte hasarlar olup aracın uzun zaman alan tamirat süresi gerektirmediğini, Kusur durumunun tespiti için dosyanın bilirkişiye tevdüne, değer kaybı ve bakiye hasar taleplerinden müvekkilinin sorumlu tutulmamasına, ticari kazanç kaybının hesabı için talep ettikleri yerlere müzekkere yazılmasına ve akabinde bilirkişi mahiyeti ile hesaplanmasını, davanın müvekkil ... yönünden tamamen reddine, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesi beyan etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 26/04/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan değer kaybı bedeli, hasar bakiye bedeli ve ticari kazanç kaybı bedelinin İMM sigortacısı ve karşı sürücüden tazminine ilişkin olduğu görülmüştür.
Türkiye Sigortalar Birliğine, ... Sigorta Şirketine, ... Sigorta Şirketine ve Sigorta Bilgi Gözetim Merkezine müzekkereler yazılmış yazı cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
UYAP üzerinden 26/04/2024 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı yarı römork ile ... plaka sayılı 2 adet taşıtın trafik sicil kayıtları dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememizin 10/03/2026 tarihli tensip zaptında dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.
Mahkememize sunulan 30/03/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu trafik kazasında; ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %100(Yüzde Yüz)kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'nun kusurunun bulunmadığı, dava konusu ... Plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 150.000,00 TL olarak hesaplandığı, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin, : ... numaralı Kasko poliçesi içerisinde bulunan İhityari Mali Mesuliyet teminatı limitleri dahilinde sorumlu olduğu, davalı ...'ın müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunduğu, dava konusu ... Plakalı aracın onarımdan kaynaklanan araç mahrumiyeti süresinin 20 gün, günlük araç kirasının 7.000,00 TL olup toplam araç mahrumiyeti tutarının 140.000,00 TL olarak tespit edildiği, 87.853,23 TL amortisman ve yakıt tasarrufu düşüldükten sonra kalan rakamın 52.146,77 TL olacağı, bu tutardan da poliçe teminatlarında olmadığından davalı ...'ın sorumluluğunun bulunduğunu bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu 02/07/2026 tarihli dava değer arttırım dilekçesinde özetle; Davacı tarafa ait ticari araçta meydana gelen bakiye kalan araç hasarı için talebimiz artırma neticesi 158.740,00 TL'nin kaza tarihinden (26.04.2024) itibaren uygulanacak ticari avans faizi ile birlikte davalılar taraflardan müştereken ve müteselsilen tarafımıza ödenmesine, davacı tarafa ait ticari araçta meydana gelen değer kaybı için talebimiz artırma neticesi 150.000,00 TL'nin kaza tarihinden (26.04.2024) itibaren uygulanacak ticari avans faizi ile birlikte davalılar taraflardan müştereken ve müteselsilen tarafımıza ödenmesine, aracın onarım süresince araçtan mahrumiyet zararı oluşması nedeniyle mahrum kalınan mahrumiyet tazminatı/ticari yoksun kalınan kar için artırma neticesi 52.146,77 TL kaza tarihinden (26.04.2024) itibaren uygulanacak ticari avans faizi ile birlikte davalı ... tarafından tarafımıza ödenmesine,(Mahrumiyet tazmiantı/Ticari kazanç kaybı zararı sigorta teminatları arasında olmadığından davalı ... Sigorta A.Ş. sigorta şirketi yönünden talep edilmemektedir), yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklı oluşan varsa bakiye hasar bedeli, değer kaybı ve ticari kazanç kaybı- araç mahrumiyet bedelinin (İMM sigortacısına ve zarar sorumlusuna yöneltilen) tazminine ilişkindir.
Mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır.
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalılar, kazaya karışan karşı aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı ve sürücüsü olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı ve mahrumiyet bedeli zararı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı bu zararlardan (hasar bedeli ve değer kaybı yönünden) poliçe teminat limiti dahilinde ve sıralı sorumluluk ilkesi gereğince sorumludur.
Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Tüm dosya kapsamına göre; davalı sigorta şirketine sigortalı aracın sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, aracın davalı sigorta nezdinde düzenlenmiş İMMS kapsamında teminat altında olduğu değerlendirilmiştir.
Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerekir.
Bilirkişi raporundaki hesaplamaların kanuna ve hukuka uygun olduğu, bakiye hasar bedeli ve değer kaybının davalılardan tazmini ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir.
Kazanç kaybı talebi yönünden; davaya konu araç ikamesi mümkün olmayan bir araç olmadığından yalnızca araç mahrumiyet bedeli hesaplanmıştır.
TEMERRÜT TARİHİ YÖNÜNDEN;
İhtiyari mali mesuliyet sigortası açısından, ihtiyari mali sorumluluk sigortasına uygulanacak hükümleri düzenleyen 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 100. maddesinde aynı Kanun'un 98 ve 99. maddelerine atıf yapılmamış olması ve genel şartlarda da bu hükümlere paralel bir düzenleme bulunmaması nedeniyle bu tür sigortada tazminat alacağının muacceliyeti genel hükümlere göre saptanmalıdır. Sigortacının sigorta bedelini ödeme borcuna ilişkin TTK'nın 1427/2. maddesi hükmü uyarınca, sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez. Davadan önce ihbar bulunmadığı takdirde davalı sigortanın dava tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü gerekir (Bu hususta bknz. Yargıtay (kapatılan) .HD ... E.-... K). Belirtilen düzenleme uyarınca, hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra alacağın muaccel olacağı dikkate alınarak faiz başlangıç tarihi belirlenmiştir.
ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN;
Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:14/04/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.
Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;
Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.
6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KABULÜ İLE;
a)Davacının 26/04/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 150.000,00 TL değer kaybı bedeli maddi zararının; DAVALI ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ'nden kaza tarihinde geçerli İMM poliçe teminat limitleri ile sınırlı (kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu) olmak üzere, temerrüt tarihi olan 01/09/2025 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte, DAVALI ...'tan kaza tarihi olan 26/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte ve tüm davalılardan TAHSİLDE TEKERRÜR OLMAMAK KAYDIYLA MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
b)Davacının 26/04/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 158.740,00 TL bakiye hasar bedeli maddi zararının; DAVALI ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ'nden kaza tarihinde geçerli İMM poliçe teminat limitleri ile sınırlı (kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu) olmak üzere, temerrüt tarihi olan 01/09/2025 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte, DAVALI ...'tan kaza tarihi olan 26/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte ve tüm davalılardan tahsilde TAHSİLDE TEKERRÜR OLMAMAK KAYDIYLA MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
c) Davacının 26/04/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 52.146,77 TL araç mahrumiyet bedeli maddi zararının, DAVALI ...'tan kaza tarihi olan 26/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 24.652,18-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 615,40-TL peşin harç ve 6.112,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 17.924,78-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, (Davalı sigorta şirketinin (308.740,00/360.886,77) oranına isabet eden 15.334,71-TL'den diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalı ...'in tamamından sorumlu olduğuna,)
3-Hazine tarafından karşılanan 4.700,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından karşılanan 615,40-TL başvuru harcı, 615,40-TL peşin harcı, 6.112,00 TL tamamlama harcı, 427,40-TL posta ve tebligat gideri, 8.000,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 87,50-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 15.857,70-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (Davalı sigorta şirketinin (308.740,00/360.886,77) oranına isabet eden 13.566,32-TL'den diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalı ...'in tamamından sorumlu olduğuna,)
5-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 57.741,88-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (Davalı sigorta şirketinin (308.740,00/360.886,77) oranına isabet eden 49.398,40-TL'den diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalı ...'in tamamından sorumlu olduğuna,)
6-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi.16/07/2026

Katip Hakim