UYAP Emsal, T. 03.07.2026

T.C.
DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACILAR :




VEKİLİ :

DAVALI :
VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 16/07/2025
KARAR TARİHİ : 03/07/2026
KARAR YAZIM TARİHİ :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde saat .....sıralarında .....sevk ve idaresinde bulunan .....plakalı araç Ergani-Diyarbakır karayolu üzeri Çakmak mahallesi mevkinde seyir halinde iken şarampole yuvarlandığını, kaza anında araçta yolcu olarak bulunan .....vefat ettiğini, davacıların muris .....mirasçıları olduğunu, söz konusu kazaya ilişkin Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesince .....Esas numaralı dosyasında yürütülen yargılamanın devam ettiğini, maktulün ölümüne sebebiyet veren .....plakalı aracın davalı tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (.....nolu poliçe) ile sigortalandığını, 2918 sayılı KTK’nun 91. maddesi uyarınca yapılmış bulunan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası’nın özelliği gereği, ölüm halinde sigorta şirketi, poliçede belirtilen limitler dahilinde maktulün yakınlarına tazminat ödemekle yükümlü olduğunu, kazada vefat eden .....’nin desteğinden mahrum kalmış bulunan müvekkillerinin, dava dilekçesi ekinde yer alan evraklarla birlikte .....tarihinde davalı sigorta şirketine maddi tazminat talepli başvuruda bulunduklarını ancak davalı şirket tarafından herhangi bir cevap verilmediğini, bu nedenle davacıların uğramış olduğu zararın poliçe limiti dahilinde davalı sigorta şirketinden tazmini amacıyla dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak arabuluculuk aşamasında taraflar anlaşamadıklarını belirterek davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, ölenin ölüm tarihi olan .....tarihinden itibaren hesaplanıp tespit edilecek şimdilik her bir davacı için ayrı ayrı 5.000,00TL'den toplam 25.000,00 TL belirsiz alacak niteliğindeki destekten yoksun kalma tazminatının faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların dava açmadan önce KTK'nun 97. maddesi uyarınca başvuru yaparken sunmaları gereken belgeleri eksiksiz sunmadıklarını, bu nedenle davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini, dava tarihinden önce arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, dava dilekçesinde bahsi geçen .....tarihli kazaya karıştığı belirtilen .....plakalı aracın, müvekkili şirkete .....- .....tarihleri arasında geçerli olmak üzere Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçede teminat limitinin kişi başı 2.700.000,00-TL olduğunu, müteveffanın vefatı sebebi ile işbu davada davacı olmadığı halde destekten yoksun kalan kimseler varsa mahkeme tarafından re’sen tespit edilmesi gerektiğini, davacıların destekten yoksun kalıp kalmadığının araştırılması gerektiğini, davalının, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğunu, kusur hususunda araştırma yapılması gerektiğini, davacılara rücuya tabi ödeme yapılmış olması halinde belirlenecek tazminattan indirilmesi gerektiğini, müteveffanın kazaya karışan araçta yolcu konumunda olup emniyet kemerinin takılı olmadığını, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacıların faiz talebinin reddinin gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle, ölenin yakınlarının, 6098 sayılı TBK'nun 53. maddesi gereği destekten yoksun kalma zararından oluşan maddi tazminat istemine ilişkindir.
Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.
TBK’nun 53/3. maddesinde sözü edilen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır.
Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir.(Yargıtay HGK’nun 21/04/1982 gün ve 1979/4-1528 E,1982/412 K, sayılı kararı).
Vefat eden ....., davacılardan .....eşi, diğer davacıların ise babası olduğu anlaşılmıştır. Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre bir kimsenin eşine ve çocuklarına destek olacağı karine olarak kabul edilmiştir. Ancak çocukların cinsiyeti ve yaşı, destek payı alıp almayacakları konusunda belirleyici olacaktır. Diğer taraftan desteğin, aile nüfus kayıt tablosunun incelenmesinde, desteğin vefatından önce babasının vefat ettiği, annesinin ise .....tarihinde vefat ettiği anlaşılmıştır.

Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .....Soruşturma sayılı dosyasına sunulan .....tarihli otopsi raporunda, .....tarihinde trafik kazası geçiren .....ölümünün genel beden travmasına bağlı ekstremite ve ve kafatası kemik kırıklarıyla birlikte beyin kanaması ve beyin doku hasarı sonucu gerçekleştiğinin belirtildiği görülmüş, böylelikte trafik kazası ile ölüm hadisesi arasında illiyet bağı olduğu anlaşılmıştır.
Kaza tespit tutanağının incelenmesinde, .....tarihinde, sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın tek taraflı kazaya karıştığı, davacıların desteği .....araç içinde yolcu olarak bulunduğu görülmüştür.
Davaya konu kaza tek taraflı olduğundan Mahkememizce kusur hususunda bilirkişi incelemesi yapılmamış, davalı tarafça sigortalanan araç sürücüsünün % 100 oranındaki kusuru ile kazaya sebebiyet verdiği anlaşılmıştır. Davacıların desteği araç içinde yolcu konumunda olduğu için kazanın gerçekleşmesine etki edecek kural ihlali olamayacaktır. Ne var ki; kazaya karışan .....plakalı aracın tescil kaydı incelenmesinde, 3+1 olmak üzere toplam 4 koltuk bulunacak şekilde tescilli olduğu görülmüştür. Sürücünün bir koltuk, sürücünün yanında ikinci koltuk olduğu düşünüldüğünde, aracın arka kısmında iki koltuk olduğu anlaşılmaktadır. Mahkememizce internet ortamında .....model araçların fotoğrafları incelenmiş, aracın arka tarafında iki koltuk ve iki emniyet kemeri olduğu görülmüştür. Ceza yargılamasında alınan ifadelerde ve bilhassa sürücü .....ifadesi ile, araçta toplam beş kişi olduğu, arka tarafta üç kişinin oturduğu ve müteveffa .....arka orta kısmında oturduğu anlaşılmıştır. Aracın orta kısmında emniyet kemerinin olmaması nedeni ile müteveffanın emniyet kemeri takmasının mümkün olmadığı anlaşılmış, aracın şarampole yuvarlanıp 5-6 takla attığı bu kazada yalnız .....vefat etmesi nedeni ile kaza sonrası ortaya çıkaran zararın büyümesinde .....müterafik kusurunun sonuca etkili olduğu anlaşılmış ve hesaplanacak aktüer zararından Mahkememizce % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Davacılar .....ve ....., 18 yaşından büyük olup, destekten yoksun kalma tazminatına hak kazanamayacakları anlaşılmış, adı geçen davacıların davasının reddine karar verilmiştir.
Diğer davacılar yönünden Mahkememizce aktüerya bilirkişi raporu alınmış, davacı eş .....için 2.427.205,51 TL, .....için 55.194,48 TL ve .....için 217.600,02 TL olmak üzere toplam 2.700.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmıştır.
Davacılar vekili aktüerya bilirkişi raporunda belirtilen tutarlar üzerinden talep artırım dilekçesi sunmuş, harcını yatırmıştır. Az yukarıda izah edildiği gibi hesaplanan tazminattan % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmış, % 20 müterafik kusur indirimi sonucudavacı .....1.941.764,40 TL.....44.155,58 TL ve .....174.080,01 TL talep edebileceği anlaşılmıştır.
Her ne kadar davacılar vekili dava ve talep artırım dilekçesinde, talep olunan alacağa, kaza ve ölüm tarihi olan .....tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiş ise de davalı sigorta şirketi, kaza tarihinde temerrüte düşmemekte; KTK'nun 97. maddesi uyarınca başvuru yapıldıktan 8 iş günü sonra temerrüte düşmektedir. Davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihini ispat yükü davacılar üzerinde olup, her ne kadar davacıların .....tarihli dilekçe ile davalıya başvurdukları görülmüş ise de başvurunun tebliğ tarihine dair dosyada belge olmadığından davalının temerrüt tarihi tespit edilememiş, Mahkememizce, davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi, ara buluculuk başvuru tarihi olan .....olarak kabul edilmiştir. (Bu yönde Yargıtay 4 Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2021/18933 Esas 2021/4438 Karar sayılı içtihadı).
İzah edilen nedenlerle davanın kısmen kabul kısmen reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davacılar .....ve .....açmış oldukları davanın ayrı ayrı REDDİNE,
2-Davacılar ....., .....ve .....açmış oldukları davanın ayrı ayrı KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE ile % 20 müterafik kusur indirimi sonucu .....için 1.941.764,40 TL, .....için 44.155,58 TL ve .....için 174.080,01 TL olmak üzere toplam 2.159.999,99 TL destekten yoksun kalma tazminatının, .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara ödenmesine,
3-Alınması gerekli 184.437,00 TL harçtan davacılar tarafından peşin yatırılan 615,40 TL ile 45.853,09 TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik 137.968,51 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL ara buluculuk ücretinin, davanın kabul ve red oranına göre 8,49 TL'sinin davacı ....., 8,49 TL'sinin davacı .....ve 4.583,02 TL'sinin davalıdan ayrı ayrı alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacılar tarafından yapılan başvurma harcı 615,40 TL, peşin harç 615,40 TL, tamamlama harcı 45.853,09 TL, bilirkişi ücreti 6.000,00 TL, tebligat, posta ve müzekkere gideri 976,00 TL olmak üzere toplam 54.059,89 TL yargılama giderinden, davanın kabul ve red oranına göre 43.087,84 TL'sinin davalıdan alınarak davacılar ....., .....ve .....ödenmesine, bakiyesinin davacılardan .....ve .....üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafça yapılan yargılama harç ve gideri olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı .....kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 289.847,02 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya ödenmesine,
8-Davacı .....kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya ödenmesine,
9-Davacı .....kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya ödenmesine,
10-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacı .....alınarak davalıya ödenmesine,
11-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacı .....alınarak davalıya ödenmesine,
12-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,
Dair davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.

Katip Hakim