... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/851, K. 2025/327, T. 08.05.2025

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/851 Esas - 2025/327
TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.
...
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/851 Esas
KARAR NO : 2025/327



DAVA : Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ : 27/12/2023
KARAR TARİHİ : 08/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 05/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Maddi ve Manevi Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... .... .... 'un aynı gün hastanede vefat ettiğini, ... Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu Tarafından tanzim edilen 26/08/2023 tarihli raporda da aynı gerekçeler ile davalı sürücü ...'in asli kusurlu olduğunu, müteveffa ...'un ise kusursuz olduğuna oy birliğiyle karar verildiğini, davacı Arzu, eşinden boşanmış olup halihazırda herhangi bir nafaka almadığı ve bir işte de çalışmadığını, davacı Ezgi'nin ise, eşinden boşanmış olup cüzi bir miktar nafaka aldığı ve bir işte çalışmadığını, davacıların, ayrı evlerde çocukları ile birlikte kirada oturduklarını, bu sebeple; çocuklarının bakım ve eğitim masrafları, ev kirası, site yönetim aidatları, mutfak masrafları ve diğer temel ihtiyaçların karşılanması konusunda daima müteveffa annelerinden maddi destek alarak hayatlarını idame ettirdiklerini, dolayısıyla annelerinin vefatı, yaşadıkları elem ve acı bir yana, günümüzün ağır ekonomik şartlarında birer çocukla geçimini sağlamaya çalışan davacılar açısından ciddi anlamda maddi sıkıntılara sebep olduğunu, davacı çocuklara anneannelerinin baktığı belirtilerek fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik cenaze ve defin giderleri için 100 TL, ... için 100 TL ve ...için 100 TL destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere toplam 300 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden poliçe limiti dahilinde olacak şekilde davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ... için 300.000 TL, ...için 300.000 TL, ... için 200.000 TL ... için 200.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacılar vekili 02/12/2024 tarihli talep artırım ve açıklama dilekçesinde; davacılar tarafından müteveffanın Yenimahalle Karşıyaka Mezarlığı'na defnedildiğini, bunun karşılığında davacılar tarafından mezar açma kapama ücreti olarak 400 TL ödendiğine dair makbuzu sunarak cenaze ve defin giderlerine ilişkin talebini 100 TL'den 400 TL'ye arttırdığını beyan etmiştir.
Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle usule ilişkin yetki, işbölümü, zamanaşımı, hak düşürücü süre, görev, hukuki yarar ve dava şartı yokluğu yönünden itirazda bulunduklarını, bu nedenle davanın öncelikle usulden reddi gerektiğini, mahkeme aksi kanaatte olursa esasa ilişkin olarak, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte; davalı şirketin, Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi ve zorunlu mali mesuliyet sigortası (ZMMS) uyarınca, sigortalısının kusuru ile 3. şahıslara verdiği zararı poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere tazmin etmekle mükellef olduğunu, kusur oranlarının tespiti için hem adli tıp trafik ihtisas dairesinden hem de Karayolları Genel Müdürlüğü fen heyetinden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması zorunluluk arz et kusur tespitinin yapılabilmesi için Adli Tıp Kurumu'ndan kusur raporu alınması gerektiğini, müteveffanın davacılara destek olup olmadığı hususunun tespiti gerektiğini, müteveffanın olay tarihinde yaşına ve herhangi bir işte çalışıp çalışmadığına ilişkin herhangi bir bilgi sunulmadığını, bu nedenle tazminat miktarı hesaplanırken aylık net asgari ücret esas alınması gerektiğini, müteveffanın nüfus kayıt örneğinin dosyaya kazandırılması gerektiğini, hesaplama yapılırken TRH 2010 tablosu esas alınmasını gerektiği belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ceza davasında eksiklikler olup henüz tam aydınlatılmamış bir kusur durumu olduğunu, davacıların herhangi bir işte çalışmayıp yalnızca müteveffanın yardımları ile... gibi masraflı ve geçim şartlarının zorlu olduğu bir şehirde geçinmesinin mümkün olmadığını, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında (Yargıtay 4.HD.I7.11.2005, E.2004/ 15605 K.2005/ 12367) belirtildiği üzere destekten yoksun kalma tazminatının kız çocuklar için evlenme tarihine kadar hesaplanmakta haricen şehirde yaşayan kız çocukları için 22, Yüksek öğrenim gören ya da görme ihtimali bulunan çocuklar ise de 25 yaşına kadar hesaplandığını, davacıların destek alma çağını tamamladıklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Dava; trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma ile cenaze ve defin masraflarına ilişkin maddi tazminat ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Mahkememizin 29/12/2023 tarihli ara kararı ile davacıların adli yardım talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Taraflarca usulüne uygun dayanılan deliller celbedilmiş, bilirkişi raporları alınmıştır.
Davalı ...'in sürücüsü ve işleteni olduğu ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi tarafından 30/04/2022 ile 30/04/2023 tarihleri arasında İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalandığı, kaza tarihi olan 06/06/2022 tarihi itibariyle artan mali sorumluluk teminat limitinin 500.000,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketine davacılar tarafından maddi zararın tazmini istemiyle 02.05.2023 tarihinde, eldeki dava tarihiden önce başvurulmuş olduğu anlaşılmıştır.
Davacılar yönünden SGK tarafından davaya konu kaza nedeniyle herhangi bir rücuya tabi gelir bağlanmadığı bildirilmiştir.
Mahkememizce kusur yönünden aldırılan 27/06/2024 tarihli bilirkişi raporu ile; olay yerinin yatay ve düşey işaretleme ile belirlenmiş yaya geçidi, olayın meydana geldiği yolun üç şeritli, tek yönlü (bölünmüş), düz, eğimsiz olduğu, vaktin gündüz, hava ve görüşün açık bulunduğu, yörenin yerleşim yeri içi, hız sınırının 50 km/s olduğu, davalı sürücü ...’in, yönetimindeki ... plakalı araç ile üç şeritli bölünmüş yolun orta şeridini takiben ön ilerisine hiç dikkat etmeden seyri sırasında olay yeri yatay ve düşey işaretleme ile belirlenmiş yaya geçidine geldiğinde seyir yönüne göre yolun solundan taşıt yoluna giren ve bölünmüş yolun ilk bölümünü geçtikten sonra ikinci yol bölümünü de geçmek için yaya geçidi üzerinden karşıdan karşıya geçişine devam eden ve görüş alanında bulunan yaya ...’u hiç fark etmediği ve hızını düşürmeksizin dikkatsiz ve tedbirsizce seyrine devam ettiği sırada orta şeride kadar gelip aracının önünden geçmekte olan adı geçen yayaya aracının sağ ön kesimi ile mevcut seyir hızı ile önlemsizce çarptığı kanaatine varıldığı, buna göre; davalı sürücü ...’in, meydana gelen olayda % 100 (yüzde yüz) oranında tamamen kusurlu olduğu, müteveffa yaya ...’un olayda kusursuz bulunduğu rapor edilmiştir.
Mahkememizce maddi tazminat talepleri yönünden aktüerya konusunda uzman bilirkişiden alınan 13/10/2024 tarihli rapor ile; Yargıtay'ın yerleşik içtihatları gereği erkek çocukları için 18 yaşın, kız çocukları için 22 yaşın, yüksek öğrenim görmeleri halinde ise 25 yaşın desteğin sona ereceği yaş olarak kabul edildiği, maddi tazminat talep eden davacılar ...'un 40 yaşında ve ...un 38 yaşında oldukları, Yargıtay tarafından benimsenen destek alma yaşını tamamladıkları anlaşıldığından davacıların destekten yoksun kalma maddi tazminatı alacaklarının bulunmayacağından hesaplamanın yapılmadığı, cenaze ve defin işlemleri için hangi harcamaların yapıldığına dair bilgi ve belge olmadığından, cenaze ve defin giderinin kesin hesabının yapılamadığı, ancak... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından bildirilen tablonun incelenmesi neticesinde ortalama 30.000,00 TL civarında cenaze ve defin giderine katlanılmış olabileceğinin hesaplandığı rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamından; davacılardan ...ve ...'un annesi, davacılardan ... ve ...'ın anneannesi olan müteveffa ...'un 06.06.2022 günü 22.00 sıralarında yaya vaziyette, yaya geçidinden geçmekte olduğu esnada davalı sürücü ...'in sevk ve idaresinde olan ... plakalı aracın çarpması neticesinde öldüğü, sürücünün sol taraftan taşıt yoluna girip yaya geçidi üzerinden yolun ilk bölümü geçtikten sonra ikinci yol bölümünü geçtikten sonra taşıt yoluna giren müteveffa yayayı hiç farketmeyerek dikkatsizce ve tedbirsizce seyrine devam ettiği, bu sırada yönetimindeki araç ile yerleşim yeri içinde seyir halinde iken dikkatli ve tedbirli davranmamakla, ön ilerisine azami dikkatini vermemekle, yatay ve düşey işaretleme ile belirlenmiş olay yerindeki yaya geçidine yaklaşırken hızını düşürmemekle, aracının hızını; aracının yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamakla, yatay ve düşey işaretleme ile belirlenmiş olay yerindeki yaya geçidine yaklaşırken yaya geçidi üzerinden yolun karşı tarafına geçmek için taşıt yoluna giren yayayı gördüğü anda hızını düşürmesi, yaya geçidine geldiğinde durup yaya geçidi üzerinden yolun karşı tarafına geçmekte olan yayaya ilk geçiş hakkını vermesi gerekirken, bu gereklilikleri yerine getirmemekle sürücünün kazanın gerçekleşmesinde tamamen kusurlu olduğu, yaya geçidinde geçmekte olan müteveffa yayaya atfedilecek bir kusur bulunmadığı anlaşılmıştır. Her ne kadar davacılar ...ve ... müteveffanın ölümü ile desteğinden yoksun kalmaları nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesini talep etmiş iseler de davacıların destekten yoksun kalacakları yaşı geçmiş oldukları, annelerinin desteğini almadan yaşamlarını sürdürebileceklerinin kabulü gerektiği, destek ile birlikte yaşamanın ve bekar olmanın dahi tek başına destekten yoksun kalma tazminatı isteme hakkını doğurmayacağı, davacıların çalışmalarını engelleyen bir özürleri veya sağlık sorunlarının bulunduğuna dair somut bir vaka yahut delilin de bulunmadığı anlaşılmakla davacıların destekten yoksun kalma taleplerinin ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir. Davacılar müteveffa yayanın cenaze ve defin giderleri için maddi tazminat isteminde bulunmuş, cenaze ve defin gideri olarak 400 TL mezar açma ve kapama ödeme makbuzunu sunmuş, hayatın olağan akışı içerisinde doğması beklenen bu maddi tazminat talebi yönünden talep arttırım dilekçesi dikkate alınarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacıların manevi tazminat talepleri yönünden yapılan değerlendirmede; davalı sürücünün sorumluluğunun niteliği, kusurunun ağırlığı, desteğin 58 yaşında ölmesi, desteğin çocukları ve torunları olan davacıların çektiği acı, üzüntü, elem ve sıkıntı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davalı sürücünün emekli maaşı yanında özel bir firmada idari personel olarak çalıştığı, 2024 yılı itibariyle asgari ücretin iki katı oranında gelir elde ettiği, eşine ait evde yaşadığı, bir aracı ve arsa vasfında taşınmazının bulunduğu, bu kapsamda paranın satın alma gücü dikkate alınarak manevi tazminat taleplerinin davacılar ...ve ... yönünden tamamen kabulüne, müteveffanın torunu olan davacılar ... ve ... yönünden ise manevi tazminat miktarının bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için yıkım olmaması gerektiği dikkate alınarak kısmen kabulüne, yine Anayasa Mahkemesi'nin 14/03/2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 25/12/2024 tarih ve 2024/29 Esas 2024/226 Karar nolu kararı ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326. maddesinin 2. fıkrasının manevi tazminat davaları yönünden Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmesi ve henüz yürürlüğe girmemiş olmakla birlikte hukuka aykırı olduğu belirlenmiş olan bir kanun hükmünün uygulanmasının mümkün olmaması nedenleri ile ... ve ...'ın reddedilen manevi tazminat talepleri yönünden davalı ... lehine yargılama ve vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacıların maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile;
1.a-400 TL cenaze ve defin giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
1.b-Davacıların destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin ayrı ayrı reddine,
1.c-Davacılar adli yardımdan faydalandırıldığından, 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince maddi tazminat talebi yönünden alınması gerekli 615,40 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
1.ç-Davacılar tarafından yapılan 60 TL posta gideri ve 6 TL KEP ücreti olmak üzere toplam 66 TL yargılama giderinin kabul-ret oranına göre 44 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, bakiyesinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
1-d-Davacılar adli yardımdan faydalandırıldığından, suçüstü ödeneğinden karşılanan 6.000 TL bilirkişi ücreti ve 850 TL tebligat ücreti olmak üzere toplam 6.850 TL yargılama giderinin kabul-ret oranına göre 4.566,66 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 2.283,34 TL'sinin davacılardan alınarak Hazineye irat kaydına,
1.e-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen maddi tazminat talebi yönünden takdir olunan 400 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
1.f-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 200 TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalılara verilmesine,
1.g-Davalı ... AŞ tarafından yapılan 100 TL yargılama giderinin kabul-ret oranına göre 33,33 TL'sinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
2-Davacı ...un manevi tazminat davasının KABULÜ ile, 300.000 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 06.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'den tahsili ile davacı ...a verilmesine,
2.a-Davacı ...adli yardımdan faydalandırıldığından, 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince manevi tazminat talebi yönünden alınması gerekli 20.493 TL karar ve ilam harcının davalı ...'den tahsili ile Hazineye irat kaydına,
2.b-Davacı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca manevi tazminat talebi yönünden takdir olunan 48.000 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak adı geçen davacı ...a verilmesine,
3-Davacı ...'un manevi tazminat davasının KABULÜ ile, 300.000 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 06.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'den tahsili ile davacı ...'a verilmesine,
3.a-Davacı ... adli yardımdan faydalandırıldığından, 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince manevi tazminat talebi yönünden alınması gerekli 20.493 TL karar ve ilam harcının davalı ...'den tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3.b-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca manevi tazminat talebi yönünden takdir olunan 48.000 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak adı geçen davacı ...'a verilmesine,
4-Davacı ...'in manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile, 50.000 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 06.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'den tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
4.a-Davacı ... adli yardımdan faydalandırıldığından, 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince manevi tazminat talebi yönünden alınması gerekli 3.415,50 TL karar ve ilam harcının davalı ...'den tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4.b-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca manevi tazminat talebi yönünden takdir olunan 30.000 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak adı geçen davacı ...'e verilmesine,
4.c-Davalı ... lehine vekalet ücreti takdirine Anayasa Mahkemesi'nin 25/12/2024 tarih ve 2024/29 Esas 2024/226 Karar nolu kararı gereğince yer olmadığına,
5-Davacı ...'ın manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile, 50.000 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 06.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'den tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
5.a-Davacı ... adli yardımdan faydalandırıldığından, 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince manevi tazminat talebi yönünden alınması gerekli 3.415,50 TL karar ve ilam harcının davalı ...'den tahsili ile Hazineye irat kaydına,

5.b-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca manevi tazminat talebi yönünden takdir olunan 30.000 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak adı geçen davacı ...'a verilmesine,
5.c-Davalı ... lehine vekalet ücreti takdirine Anayasa Mahkemesi'nin 25/12/2024 tarih ve 2024/29 Esas 2024/226 Karar nolu kararı gereğince yer olmadığına,
6-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 13. ve 14. fıkraları gereğince Adalet Bakanlığı tarafından karşılanacak 3.200 TL arabuluculuk giderinin kabul-ret oranına göre hesaplanan 963,20 TL'sinin davacılardan, 2.236,80 TL tutarının 2,23 TL'sinin davalı sigorta şirketinden, 2.234,57 TL'sinin davalı ...'den alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-HMK 333. maddesi uyarınca yatırılan gider avansında kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/05/2025