UYAP Emsal, E. 2023/280, K. 2026/278, T. 03.04.2026

T.C. .......... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA


T.C.
..........
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/280 Esas
KARAR NO : 2026/278


...............
...................
.....................
........................
............................
DAVA : Tapu İptali Ve Tescil (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan), Alacak (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :06/03/2020


...............
...................
.....................
........................
............................
DAVA : Tapu İptali Ve Tescil (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/01/2021
KARAR TARİHİ : 03/04/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan asıl tapu iptal ve tescil, alacak, birleşen tapu iptali ve tescil davasının yapılan açık yargılaması sonunda,



GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi ve eski başkanı olan dava dışı ..........'a özgülenen 2.blok 3 nolu bağımsız bölüme tekabül eden üyelik hakkını .......... 25. Noterliği'nin 06/02/2006 tarih ve 4570 yevmiye numaralı sözleşmesi ile devraldığını, noter sözleşmesi ile üyeliği devralmasına rağmen davalı kooperatifin üyeliğini kabul etmemesi sebebiyle .......... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/119 Esas (eski esas 2006/294) sayılı dosyası ile üyelik tespiti davası açtığı, yargılamanın 14 yıldır sürdüğünü, hukuk mücadelesinin boşa gitmemesi için öncelikle taşınmaz üzerinde 3.kişilere devredilmemesi için ihtiyati tedbir konulmasını, yapılacak yargılama neticesinde .......... İli, Çankaya İlçesi, .......Mahallesi'ndeki 90 Ada 1 Parselde kayıtlı ana taşınmazın 2.blok 3 nolu bağımsız bölümüne ilişkin tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili .......... 9. ATM'ye sunduğu 23/11/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile dava konusu taşınmazın dava dışı ..........'ye bu kişiden de dava dışı ........'a devredilmesi sebebiyle müvekkile tahsise mümkün olan ve hala davalı kooperatife kayıtlı bulunan 2 blok 8 nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline, bunun mümkün olmaması halinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin üyelik hakkına tahsisli 2.blok 3 nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmazın yerine kain olacak zararın belirlenerek şimdilik 200.000-TL tutarındaki zararın dava tarihinden yasal faiziyle birlikte davalı kooperatiften tazminine karar verilmesini talep etmiştir. Islah dilekçesinin usulünce karşı tarafa tebliği sağlanmıştır.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının açtığı üyelik tespit davasının halen derdest olduğunu, huzurdaki dava için dava dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacının kooperatife hiç aidat ödemesi yapmadığını, başka dava dosyalarında örneğini sunduğu ödeme makbuzlarının sahte olduğunun bilirkişi incelemesi ile tespit edildiğini, davacının hak iddia ettiği 2. Blok 3 nolu bağımsız bölümün müvekkili kooperatif adına kayıtlı olmadığını, bu bağımsız bölümün kooperatif kayıtlarında .......... adına kayıtlı olduğu ve bu kişinin kooperatife olan borçları nedeniyle dairenin satıldığını, davacının hukuki yararının bulunmadığını savunarak, davanını reddini, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN .......... 2. ATM'NİN 2021/55 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ......'in davalı kooperatif ortağı iken 20/08/2008 tarihinde vefat ettiğini, geride mirasçı olarak eşi ... ile oğlu ...'in kaldığını, mirasçıların aralarında anlaşarak kooperatif hissesini ...'e bıraktıklarını, ...'in annesi lehine ortaklıktaki miras hakkından feragat ettiğini, kooperatif tarafından yapılan kura ile 2. Blok 8 numaralı bağımsız bölümün ........e düştüğünü ancak kooperatifin tapu devrini vermediğini, bu dairenin mülkiyetinin müvekkiline ait olduğunu, dolayısıyla başkasının hak iddia edemeyeceğini savunarak .......... İli, Çankaya İlçesi, .......Mahallesi'ndeki 90 Ada 1 Parselde kayıtlı ana taşınmazın 2.blok 8 nolu bağımsız bölümüne ilişkin tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ......'in müvekkili kooperatifin 2003-2006 yılları arasında yönetim kurulunda görev yaptığını, bu görevleri sırasında .........., ............ ile birlikte zimmet suçlarını işlediklerinden bahisle haklarında .......... CBS'nin 2006/199165 sayılı dosyası ile soruşturma yürütüldüğünü ve haklarında kamu davası açıldığını, bu davanını .......... 10. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2007/236 Esas sayılı dosyası ile yürütüldüğünü, mahkemece ......'in 20/06/2008 tarihinde vefatı nedeniyle 16/12/2010 tarihli kararla bu sanık yönünden düşme kararı verildiğini, diğer sanıklar için davanın devam ettiğini, ceza davasının huzurdaki dava için bekletici mesele yapılmasını, çünkü ......'in görevi nedeniyle kooperatifi zarara uğratarak kooperatife borçlandığını ve bu borçların mirasçılarına da intikal edeceğini, cezai sorumluluğun düşmüş olmasının hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmayacağını savunarak davanını reddini, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DOSYANIN GEÇİRDİĞİ SAFAHAT:
Dava ilk olarak .......... 9. ATM'nin 2020/151 Esas sayılı dosyası ile açılmış olup .......... 9. ATM'de görülürken, .......... 14. ATM'nin 2021/212 Esas sayılı dosyası ve .......... 2. ATM'nin 2021/55 Esas sayılı dosyaları 2020/151 Esas sayılı dosya ile birleştirilmiştir.
.......... 9. ATM 28/09/2021 tarihinde dava dosyasını birleşen dosyalarla beraber mahkememizin 2016/183 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmiştir.
Mahkememizin 2016/183 Esas sayılı dava dosyası ilk olarak heyet tarafından görülmüş olup, 19/01/2023 tarihli celsede birleşen .......... 14. ATM'nin 2021/212 Esas sayılı dosyasının davadan tefriki ile yeni esasa kaydına karar verilmiştir.
Aynı celsede, .......... 9. ATM'nin 2020/151 Esas sayılı dava dosyası ve .......... 2. ATM'nin 2021/55 Esas sayılı dosyası beraberce 2016/183 Esas sayılı dava dosyasından tefrik edilerek tek hakime tevdine karar verilmiştir. Yani son durumda .......... 9. ATM'nin 2020/151 Esas sayılı dava dosyası mahkememizin 2023/280 Esas numarasına kaydedilerek birleşen .......... 2. ATM'nin 2022/55 Esas sayılı dosyası ile beraber heyetten tek hakime tevdi edilmiş, yargılamaya bu şekilde devam olunmuştur.
Birleşen .......... 14.ATM'nin 2026/105 Esas sayılı dava dosyası, 03/04/2026 tarihli celsede mevcut dosyadan tefrik edilmiştir.
YAPILAN YARGILAMA, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KANAAT:
Asıl dava, kooperatif üyeliğinden doğan tapu iptal tescil ve bunun mümkün olmaması halinde daire bedeline ilişkin tazminat talebi ile açılmıştır.
Birleşen dava, kooperatif üyeliğinden doğan tapu iptal tescil davasıdır.

Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, asıl ve birleşen davada ön inceleme aşamaları tamamlanmış, mahkememizin her iki dava yönünden görevli ve yetkili olduğu anlaşılmış, davanın esasına girilmiştir.
Davacı taraf asıl davada 21/11/2020 tarihli beyan dilekçesi ile, 2. Blok 8 numaralı bağımsız bölüm için ihtiyati tedbir talep etmiş, bu talep .......... 9. ATM tarafından 2020/151 Esas üzerinden 26/11/2020 tarihli ara karar ile kabul edilmiş, taşınmazın teminatsız olarak 3.kişilere devrinin önlenmesi yönünden ihtiyati tedbir konulmuştur. Konulan tedbir 08/03/2021 tarihli celsede kaldırılmıştır. Bu karar .......... Bam 22 HD'nin 28/04/2021 gün ve 2021/666 Esas-2021/699 Karar sayılı ilamı ile kaldırılmış, taşınmaz üzerinde teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmuştur.
.......... 9. ATM tarafından dava konusu taşınmazlar üzerinde keşif icrasına karar verilmiş, kadastro mühendisi ve gayrimenkul değerleme uzmanlarından oluşan 2 kişilik heyet ile 15/01/2021 tarihinde keşfe gidilmiştir. Mahkememize sunulan bilirkişi raporunda; .......... İli Çankaya İlçesi .......Mahallesi 90 Ada 1 Parseldeki 2. Blok 3 numaralı bağımsız bölümün keşif tarihi itibariyle (15/01/2021) değeri 375.000-TL, dava tarihi itibariyle (06/03/2020 ) değeri 310.000-TL olarak tespit edilmiştir. .......... İli Çankaya İlçesi .......Mahallesi 90 Ada 1 Parseldeki 2. Blok 8 numaralı bağımsız bölümün ise 3 numaralı bağımsız bölüm ile + 10.000-TL şerefiye farkı olacağı yönünde tespit ve değerlendirme yapılmıştır.

Dava dosyası mahkememize tevzi edildikten sonra mahkememizin 24/09/2024 tarihli celsesinde keşif icrasını yapan bilirkişi heyetine kooperatifler mevzuatında uzman nitelikli hesap bilirkişisi eklenmesine karar verilmiş, heyet 3 kişiye çıkarılmıştır. Aynı celsenin 1 numaralı ara kararı ile " ... raporda tarafların kök rapora yönelik itirazlarının kararlaştırılarak tarafların hak ve borçlarının denetime elverişli şekilde tespitine, dava konusu taşınmazın kooperatif kayıtlarında kime özgülendiğinin raporda belirlenmesine... " şeklinde inceleme kapsamı belirlenmiştir. Bilirkişi görevlendirmesi sırasında keşfe katılan kadastro mühendisi bilirkişinin Uyap kaydının aktif olmadığı anlaşılmış, heyete yeni bir kadastro mühendisi bilirkişi atanarak dosya bilirkişi heyetine verilmiştir.
Dosyaya sunulan ek raporda; davaya konu taşınmazların değerinin 15/01/2021 tarihli keşif ile tespit edilmiş olduğu, davacının üyeliğine düşen bağımsız bölümün 2. Blok 3 numaralı bağımsız bölüm olduğu, bu bağımsız bölümün kooperatif kayıtlarında .......... adına görüldüğü ve bu kişinin kooperatife olan borçları nedeniyle kooperatif ortaklığından çıkarıldığı ve adına görünen bağımsız bölümün satılarak kooperatif borçlarının bu şekilde tahsil edilmeye çalışıldığı, 3 nolu bağımsız bölümü satın alan kişinin de başka bir kişiye sattığı, son halde banka borcuna karşılık ipotekli olduğu, ...'in üyeliği ..........'dan 06/02/2006 tarihinde 3.000-TL bedelle satın aldığı ve hiç aidat ödemediği, üyelik için ödediği tutarın kooperatif üyelerinin eşitliği gereği en az diğer ortaklar kadar ödeme yapması gerektiği kabul edilecek olursa, davacı ...'in üyeliği devraldığı 06/02/2006 tarihinden itibaren ödemesi gereken aidat miktarının 15/01/2021 tarihi itibariyle 70.385-TL olduğu, bu borç için 71.440,78-TL faiz işlediği, toplam borcunun 141.825,78-TL olduğu, 2.blok 8 numaralı bağımsız bölümün ise kura sonucunda kooperatif üyesi ......'e tahsis edildiği, ......'in vefatından sonra üyeliğin eşi ... adına devam ettiği, bu bağımsız bölümün aidat borcunun bulunmadığı ve aidatların ... tarafından ödenmiş olduğu, taşınmazın hali hazırda ...'in fiili kullanımında olduğu, ......'in yönetim kurulu üyeliği yaptığı dönemde neden olduğu zararlar için tapu devrinin yapılmadığı, nihai takdir ve değerlendirmenin mahkememizde olduğu yönünde görüş ve tespit bildirilmiştir. Alınan rapor ile önceki rapora yönelik itirazlar karşılanmış, taşınmazların değeri ve ödenmesi gereken aidat tutarları denetime elverişli şekilde hesaplanmıştır.
Bilirkişi marifetiyle tespit edilen dava değerleri üzerinden asıl ve birleşen davada harç eksikliği tamamlatılmıştır.
Asıl davada davacının kooperatif üyeliği kesinleşmiş Mahkeme kararıyla sabit hale gelmiştir. İlgili dava ilk olarak Mahkememizin 2006/294 esas sayılı dosyasıyla açılmış, Yargıtay bozma ilamı sonrasında 2012/119 Esas numarası üzerinden görülmüş, Mahkememizce davanın reddine karar verilmiş, Yargıtay 23.HD'nin 2018/1711 Esas-2020/279 Karar bozma ilamı sonrasında 2020/588 Esas numarasını almıştır. Mahkememizce bozmaya uyularak davanın kabulüne karar verilmiş, bu karar Yargıtay 6.HD tarafından onanarak kesinleşmiştir. Böylece davacının davalı kooperatifin üyesi olduğu artık çekişmesiz hale gelmiştir.
Kooperatif tarafından düzenlenen ve dosya kapsamına sunulu kura tutanağına göre 2. Blok 3 numaralı bağımsız bölüm ..........'a, 2. Blok 8 numaralı bağımsız bölüm ise ......'e düşmüştür.
Asıl davada davacıya bağımsız bölüm tahsis edilmediği dosya kapsamıyla sabittir. Kooperatiflerde eğer bağımsız bölüm tapusu üyeye verilemiyorsa, üyenin kendi hissesine denk düşen taşınmazın değerinin tazminat olarak ödenmesini talep etme hakkı vardır. Huzurdaki davada davacı ilk olarak kendi üyeliğine özgülenmiş olan 2. Blok 3 numaralı bağımsız bölüm için tapu iptal ve tescil talep etmiştir ancak bu taşınmazın ..........'ın borçlarına karşılık 3.kişiye satıldığı ve bu kişiden de tekrar başka birine satıldığının anlaşılması üzerine davacı ıslah dilekçesi sunarak tapu iptal ve tescil talebini kooperatif adına kayıtlı görünen 2. Blok 8 numaralı bağımsız bölüm için ileri sürmüş, kendisine tapu verilmemesi durumunda 2. Blok 3 numaralı bağımsız bölümün bedelinin tazminat olarak ödenmesini talep etmiştir. İlk olarak tapu iptal ve tescil talebi değerlendirilecektir. 2. Blok 8 numaralı bağımsız bölüm her ne kadar kooperatif adına kayıtlı olsa da birleşen davada ... tarafından bu taşınmaz üzerinde hak iddia edilerek tapu iptal ve tescil davası açılmıştır. Belirtildiği üzere bu taşınmaz ...'in mirasçısı olan ......'in hissesine denk düşen taşınmazdır. ......'in yönetim kurulunda görev yaptığı dönemde kooperatifi zarara uğrattığı iddiasıyla açılmış olan kamu davası vefatı nedeniyle düşmüştür. Davalı Kooperatif vekili duruşmadaki beyanlarında, bağımsız bölümün ...'in kiracıları tarafından kullanıldığını, kooperatifin kullanım hakkına hiç karışmadığını, sadece ......'in kooperatife olan borçlarının mirasçılara da geçmesi sebebiyle tapu devrinin verilmediğini beyan etmiştir. Davalı kooperatifin de kabulünde olduğu üzere kooperatif bu bağımsız bölüm üzerinde hak sahipliği iddiasında olmayıp alacaklarını teminat altına almayı amaçlamıştır. Dolayısıyla kooperatifin üzerinde mülkiyet hakkı sahibi olmadığı bir tapunun başka bir üyeye devri hukuken mümkün olmayıp, tapu iptal ve tescil talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Asıl davada 2. Blok 3 numaralı bağımsız bölümün değerinin tazminat olarak ödenmesine yönelik talebin değerlendirmesine gelince; davacının davalı kooperatife hiç aidat ödemesi yapmadığı, kooperatife 70.385-TL aidat ve bu borç için işleyen 71.440,78-TL faiz olmak üzere toplam borcunun 141.825,78-TL olduğu bilirkişi incelemesiyle tespit edilmiştir. Bilindiği üzere Kooperatifler Kanunu'nun 23.maddesinde eşitlik ilkesi düzenlenmiştir. Üyeler hak ve borçlarda eşittir. Bu ilke temel prensiplerden biri olup davacının diğer üyelerle eşit haklara sahip olabilmesi için en az diğer üyeler kadar aidat ödemiş olması gerekir. Davacı hiç aidat ödemediğine göre kooperatife yükümlülüklerini yerine getirmemiş demektir ve hak iddiasında bulunamaz. Dosya kapsamında davacının kooperatife olan borçlarını ödemek istediği ancak bu ödemenin kooperatifçe kabul edilmediğine dair dosya kapsamında delil bulunmamasına göre davacının tazminat talep edemeyeceği kanaatine varılmıştır. Davacı taraf üyeliği kabul edilmediği için aidat ödemesinin mümkün olmadığını savunmuş ise de, üyelik tespiti davası kesinleştikten sonra kooperatife olan borçlarını ödemek için girişimde bulunması beklenirken dosya kapsamında böyle bir bilgi ve belgeye rastlanılmamıştır. Gelinen aşamada davacının tazminata yönelik talebi de sübut bulmamıştır. Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde asıl davanın tüm talepler yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen davada tapu iptal ve tescil talebinin değerlendirmesine gelince; yukarıda belirtildiği üzere 2. Blok 8 numaralı bağımsız bölüm davacıya eşi ......'den miras olarak kalmıştır. Davalı kooperatif ile davacı arasında bu taşınmazın ......'in üyeliğine denk düştüğüne dair hiçbir ihtilaf yoktur. Ayrıca ilgili bağımsız bölümün aidat borcunun bulunmadığı bilirkişi incelemesiyle tespit edilmiştir. Davalı kooperatif ......'in yönetim kurulu üyeliği döneminden kalan borçları nedeniyle tapu devrini vermemiş ise de taşınmazın kullanımını ...'e bırakmıştır. ...... hakkındaki kamu davası vefatı nedeniyle düşmüş olup, ......'in kooperatife olan borcuna dair delil sunamamıştır. Dolayısıyla tapu devrinin verilmesine gerekçe olarak gösterilen sebep ispat edilememiş olup, birleşen davada tapu iptal ve tescil talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde asıl davanın reddine, birleşen davanın dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere:
ASIL DAVA:
1-Davanın tüm talepler yönünden reddine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 732,00-TL olduğundan peşin ve tamamlama harcı toplamı olan 6.575,50-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.843,50-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 61.600,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısım var ise karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
BİRLEŞEN .......... 2. ATM'NİN 2021/55 ESAS SAYILI DAVASI:
1-Davanın kabulü ile, Çankaya İlçesi, .......Mahallesi, 90 Ada, 1. Parsel 8 Numaralı Bağımsız Bölümde kayıtlı Çankaya /.......... adresindeki taşınmazın tapuda davacı ... adına kayıt ve tesciline,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 26.299,35-TL olduğundan peşin ve ıslah harcı toplamı olan 6.574,84-TL harcın mahsubu ile bakiye 19.724,51-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 61.600,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 7.909,04-TL harç toplamı ile 13.500,00-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 21.409,04-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, asıl ve birleşen davada kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .......... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/04/2026


Katip ...
¸e-imza


Hakim ...
¸e-imza