Gaziantep BAM 11. HD

T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :..
KARAR NO : ..

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : GAZİANTEP 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : ...
NUMARASI : ..
DAVACI BİRLEŞEN
DAVADA DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...,
DAVALI BİRLEŞEN
DAVADA DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : ..
YAZIM TARİHİ : ..

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı birleşen davada davalı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
DAVA : Asıl davada; davacı vekili, davalı aleyhine .. İcra Müdürlüğünün .. Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalının süresinde borca ve takibe itiraz ettiğini, itiraz neticesinde takibin durduğunu, yapılan itirazın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin alacağını tahsil edemediğini, mağdur olduğunu, açıklanan bu nedenlerle; itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın ..'sinden aşağı olmamak üzere davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada; davacı vekili, davalı aleyhine .. İcra Müdürlüğünün.. esas sayılı dosyası ile müvekkilinin alacağının tahsili için icra takibi başlatıldığını, ancak davalının süresinde borca ve takibe itiraz ettiğini, itiraz neticesinde takibin durduğunu, yapılan itirazın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin alacağını tahsil edemediğini, mağdur olduğunu, açıklanan bu nedenlerle; itirazın iptali ile takibin devamına alacağın ..sinden aşağı olmamak üzere davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Asıl davada; davalı vekili, davacı taraf ile müvekkili arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, davacı tarafın sunmuş olduğu faturaların tek başına ticari ilişkiyi ve alacağı ispat edemeyeceğini, faturaların müvekkiline usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğini, faturaya konu malların müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkilinin böyle bir borcunun bulunmadığını, açıklanan bu nedenlerle; müvekkili aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada; davalı vekili, davacı taraf ile müvekkili arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, davacı tarafın sunmuş olduğu faturaların tek başına ticari ilişkiyi ve alacağı ispat edemeyeceğini, faturaların müvekkiline usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğini, faturaya konu malların müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkilinin böyle bir borcunun bulunmadığını, açıklanan bu nedenlerle; müvekkili aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YEREL MAHKEME KARARI : Mahkemece.. Aracılığı ile aldırılan 3. Kişilik mali müşavir heyetinin raporundan da anlaşılacağı üzere, davacı tarafın ticari defter kayıtlarının kendisi lehine delil teşkil ettiği fakat davalı taraf ticari defter kayıtlarının kendisi lehine delil teşkil etmediği, davacı tarafın eldeki dava dosyası ile birleşen .. As. Tic. Mah.. Esas sayılı dava dosyasına konu edilen icra takip dosyasından dolayı davalıdan ... TL alacaklı olduğu, eldeki dava dosyasına konu edilen icra takip dosyasından ise .. TL alacaklı olduğu, davaya konu edilen faturaların e fatura olarak düzenlendiği ve davalı tarafın e postasına yönlendirildiği bu sebeple davalı tarafa tebliğ edilmiş olduğunun kabul edildiği, davalı tarafça faturaların içeriğine yönelik herhangi bir itirazının varlığının ispat edilemediği, ayrıca davalı tarafça davaya konu faturalara ilişkin mallar ile ilgili sipariş formu gönderildiği ve sipariş formunda talep edilen mallarla ilgili sevk irsaliyelerinin ve taşıyıcı araç ile teslim alan sürücü imzalarının bulunduğu değerlendirildiğine davacı tarafın her iki dava dosyası kapsamında toplam .. TL faturaya konu malı davalı tarafa teslim ettiği ve davalı tarafın kendisine teslim edilen mallar karşısında herhangi bir ödeme yapmadığı anlaşılmakla, asıl dosya ve birleşen dosya yönünden davanın kısmen kabulüne, davacı tarafça davalı tarafın dava açılmadan önce temerrüde düşürüldüğüne dair herhangi bir delil ibraz edilmediğinden faiz talepleri yönünden davanın reddi ile davanın kısmen kabulüne, davaya konu edilen alacaklar likit olduğundan ve asıl alacak talepleri yönü ile hüküm tesis edildiğinden hükmedilen alacak miktarı yönünden.. icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı birleşen davada davalı vekili, kesin süre içeresinde delil avansı yatırılmadığından süreden sonra hazırlanan raporun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, icra takibine konu edilmeyen faturalar yönünden çelişkinin giderilemediğini, aynı fatura için iki defa alacaklılık talep edilmiş olduğundan raporun hatalı olduğunu, siparişlerin formu nedeniyle fatura konusu malların teslim edildiğinin tespitinin yanlış değerlendirmeye dayalı olduğunu, gerekçeli karar başlığında birleşen dava dosya bilgileri bulunmaması da gerekçeli kararın bir diğer hatalı yönü olduğunu, bu nedenle kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.
Dava ve birleşen dava; Faturaya Dayalı Alacağın Tahsili Amacıyla Başlatılan İlamsız İcra Takiplerine Yapılan İtirazların İptali ve İcra İnkar Tazminatı İstemine İlişkindir.
Uyuşmazlık; Davacı tarafa bilirkişi incelemesi masraflarını yatırması için verilen kesin sürenin hukuki niteliği (dava şartı olan gider avansı mı yoksa delil avansı mı olduğu), usulüne uygun ihtar yapılıp yapılmadığı ve kesin süreden sonra alınan bilirkişi heyet raporunun hükme esas alınmasının usul hukuku kurallarına aykırılık teşkil edip etmediği; Taraflar arasında doğrudan yazılı bir genel satış sözleşmesi bulunmamakla birlikte, 2009 yılından bu yana devam eden ticari ilişki, sipariş formları, mutabakatlar ve e-fatura kayıtları karşısında akdi ilişkinin ve dava konusu fatura içeriği malların davalıya teslim edildiğinin ispatlanıp ispatlanmadığı; Sevk irsaliyelerindeki "teslim alan" kısmının imzasız olmasının tek başına teslimsizlik karinesi oluşturup oluşturmayacağı, e-fatura sistemine yüklendiği belirlenen faturalara süresinde itiraz edilmemesinin ve taraf ticari defter kayıtlarındaki cari hesap akışının alacağın varlığına delil teşkil edip etmediği; Takip konusu faturalar arasında mükerrer alacak talebi veya icra takip evrakı ile bilirkişi tespiti arasında çelişki bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Uygulanacak Mevzuat Hükümleri
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 21 ve m. 64: Faturanın tanımı, faturaya 8 gün içinde itiraz edilmemesinin sonuçları ve ticari defter tutma yükümlülüğü.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) m. 229 vd.: Fatura düzenlenmesi, sevk irsaliyesi ve e-fatura usulü.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 67: İtirazın iptali ve icra inkar tazminatı şartları.
6100 sayılı HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan inceleme neticesinde;
Kesin Süre, Delil Avansı ve Usulü Kazanılmış Hak İtirazlarının Değerlendirilmesi:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemece .. tarihli 7 nolu celsede davacıya eksik bilirkişi avansını yatırması için kesin süre verildiğini, masrafın süresinde yatırılmadığını, .. tarihli 11 nolu celsede son kez kesin süre verilerek usulsüz avans yatırılması suretiyle alınan bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının müvekkili lehine oluşan usulü kazanılmış hakkı ihlal ettiğini ileri sürmüştür. HMK’nın 120. maddesinde düzenlenen "gider avansı" dava şartı iken, HMK’nın 324. maddesinde düzenlenen tanık, bilirkişi ve keşif gibi delil ikamesine yönelik giderler "delil avansı" niteliğindedir. Delil avansının kesin süre içinde yatırılmamasının yaptırımı davanın dava şartı yokluğundan reddi olmayıp, o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılmaktır. Ancak HMK m. 94 uyarınca kesin sürenin hukuki sonuç doğurabilmesi için taraflara verilen sürenin amaca uygun ve yeterli olması, yaptırımın şüpheye yer vermeyecek açıklıkta tutanağa geçirilmesi ve mahkemenin de usuli işlemleri eksiksiz tamamlaması gerekir. Somut olayda; .. tarihli celsede verilen ara kararda taraf defterlerinin incelenmesi için kesin süre tayin edilmişse de, dosya kapsamından davalı tarafın ticari defter kayıtlarını flash bellek içerisinde mahkemeye sunmasının .. tarihini bulduğu, dolayısıyla bilirkişi incelemesine esas teşkil edecek defter ve belgelerin henüz ikmal edilmediği bir aşamada verilen ara kararın fiilen uygulanma imkanının bulunmadığı anlaşılmıştır. Nitekim HMK m. 222 gereğince tarafların defterlerinin karşılıklı incelenmesi zorunlu olduğundan, eksik belgelerin tamamlanmasından sonra Mahkemece .. tarihli celsede verilen yeni süre üzerine giderlerin yatırılarak bilirkişi incelemesi yaptırılmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.
Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere, delil avansına ilişkin ara kararların uygulanmasında somut olayın özellikleri ve delilin toplanması gerekliliği gözetilerek mahkemenin gerçeğin ortaya çıkarılması amacına yönelik işlemleri usulü kazanılmış hakkı ihlal etmez. Davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
Mükerrer Alacak ve Çelişki İddiaları Yönünden Değerlendirme:
Davalı vekili; .. tarihli.. numaralı .. TL bedelli faturanın hem asıl icra takibine hem de birleşen icra takibine konu edilerek mükerrer alacak istendiğini ileri sürmüştür. SMMM Bilirkişi Heyetinin ek raporu ve icra takip dosyaları incelendiğinde; .. . (Birleşen) dosyasına konu edilen .. TL'lik takibin .. TL tutarındaki kısmının zaten davalının kendi ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve mutabık olunan cari hesaba dayandığı; .. .. Esas (Asıl) dosyasına konu edilen .. TL'lik alacağın ise e-fatura kayıtları ve sipariş formları ile doğrulandığı, mükerrer bir fatura tahsilatına sebebiyet verilmeyecek şekilde her iki dosya yönünden ayrı ayrı kısmen kabul kararı verilerek alacak miktarlarının net olarak ayrıştırıldığı anlaşılmıştır. Bilirkişi heyetinin kök ve ek raporları arasındaki teknik değerlendirmeler denetime elverişli olup mükerrerlik iddiası yerinde görülmemiştir.
Fatura ve Mal Teslimi İspat Yükü :
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun .. tarihli, .. Karar sayılı ilamında açıkça vurgulandığı üzere; "Bir başka anlatımla, faturaya tebliğ tarihinden itibaren sekiz gün içinde (mücerret) itiraz edilmemiş olması hâli, sadece o faturanın –miktar ve fiyat yönünden- münderecatını kabul anlamını taşır, yoksa o faturada yazılı malın alıcıya mutlaka, daha önce teslim edilmiş olduğu anlamına gelmez; satıcının faturada yazılı malı alıcıya veya kanuni temsilcisine teslim ettiğini ayrıca ispat etmesi zorunludur."
Asıl davada, .. İcra Müdürlüğünün .. Esas sayılı dosyasına dayanak yapılan 7 adet faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olmaması ve sevk irsaliyelerinin teslim alan kısımlarının imzasız olması nedeniyle satıcı olan davacı taraf mal teslimini yasal ve somut delillerle ispat edememiştir. Bu nedenle asıl davada davacı faturalara konu malları davalıya teslim ettiğini ispat edemediğinden asıl davanın reddi gerekmiştir.
Ticari Defterlerin Delil Olması (Birleşen Dava Yönünden):
... İcra Müdürlüğünün.. Esas sayılı takip dosyasına konu birleşen dava yönünden ise; 6100 sayılı HMK'nın 222. ve devamı maddeleri gereğince; davalının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmamış olması veya kapanış tasdiklerinin bulunmaması nedeniyle kendi lehine delil teşkil etmeyeceği, ancak kendi defterlerinde kayıtlı borç ve faturalar bakımından aleyhine delil olacağı saptanmıştır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun yukarıda anılan ilamında da vurgulandığı üzere;
"...davalının ticari defterlerinin kapanış tasdiki olmaması nedeniyle lehe delil olamazsa da kendi defterinde kayıtlı borç bakımından aleyhine delil olacaktır. 6762 sayılı TTK’nın 84. maddesi (6100 sayılı HMK m. 222 vd.) uyarınca hiçbir tacir kendi defterine aleyhe kayıt düşemeyeceğinden faturaların davalı defterinde kayıtlı olması faturalar içeriğindeki malın davalıya teslim edildiğine karine oluşturur." Bu doğrultuda, birleşen dosya kapsamındaki faturaların davalı defterlerinde kayıtlı olduğu ve defterlerin davalı aleyhine delil teşkil ettiği anlaşıldığından birleşen davanın kabulü gereken miktarı tayin edilmiştir.
Bununla birlikte, birleşen icra takibinde takip öncesi işlemiş faiz talep edilmiş ise de, davacı tarafça borçlu davalının dava öncesi usulüne uygun olarak temerrüde düşürüldüğü (ihtarname vb.) ispat edilemediğinden, takip öncesi işlemiş faiz yönünden istemin reddine karar vermek gerekmiştir.
Gerekçeli Karar Başlığı Yönünden Değerlendirme:
Gerekçeli karar başlığında birleşen dava esas numarasının yer almaması hatalı olduğundan dairemiz tarafından bu hata giderilerek karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A-) 1-Davalı birleşen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ ile;
.. Asliye Ticaret Mahkemesinin .. Karar (asıl ve birleşen dava yönünden) sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Davalı birleşen davada davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde iadesine,
3-Davalı birleşen davada davalı tarafından yatırılan .. TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacı birleşen davada davacıdan alınarak davalı birleşen davada davalıya verilmesine,
B-) HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
1-İspat olunamayan davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 732,00 TL karar harcının, peşin olarak yatırılan 830,52 TL'den mahsubu ile bakiye 98,52 TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan .. TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Taraflarca peşin yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın kararın kesinleşmesine müteakip yatırana iadesine,
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN:
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
a) Davalını... İcra Müdürlüğünün.. Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının kısmen iptali ile; takibin .. TL yönünden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
b) Kabul edilen alacak miktarı üzerinden hesap edilecek.. icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli .. TL karar harcından davacı tarafça peşin olarak yatırılan .. TL harcın mahsubu ile eksik kalan .. TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan .. TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 55,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kabul edilen miktar yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 39.257,42 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Reddedilen miktar yönünden davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan .. TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Taraflarca peşin yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın kararın kesinleşmesine müteakip yatırana iadesine,
8-HMK'nın 359/4. maddesine göre kararın taraflara Dairemizce tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan tetkikat neticesinde HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. 08.10.2026


...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır



NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."