Gaziantep BAM 11. HD

T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ..
KARAR NO : ..

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : GAZİANTEP 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : ..
NUMARASI :..
DAVACI : ..
VEKİLLERİ : Av..

DAVALILAR : 1-...
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Alacak
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ :..
YAZIM TARİHİ : ..

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalılar vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
DAVA : Davacı vekili, .. tarihinde .. içi ..istikameti mola tesisleri civarında seyir halinde olan ... yönetimindeki .. plakalı ...'e ait çekicinin çektiğini.. plakalı . .. ait römorkun..sıralarında alev aldığını, römorka yüklü ..adet faturalı maldan yangın sonucunda 3 adet faturalı malın kurtarılabildiğini, kalan .. adet faturalı malın kullanılamayacak hale geldiğini, kazanın oluşmasında tüm kusurun davalılarda olduğunu, kaza sonrası süreçte araçların ve taşınan malın sigortasına başvurmanın davalılar tarafından imkansız hale getirildiğini, sebep olunan zararı tazmin etmediklerini, müvekkil şirketin .. TL'lik 17 adet faturalı malının zarar gördüğünü belirterek davanın kabulü ile davalıların mal kaçırma ihtimalinin önüne geçilmesi için davalılara ait araçların devrini önlemek üzere tedbir karar verilmesini, 17 adet faturalı malın zararının, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, kazadan itibaren işleyecek ticari faiz üzerinden .. TL'nin müştereken ve müteselsilen müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalılar vekili, dava konusu kaza sonrasında yapılan eksper incelemeleri neticesinde taşınan yükün bir kısmının kurtarıldığını ve kurtarılan mallar için 4 varil etil alkol bulunduğunu, davacı tarafın taşınan mallar arasında alkol olduğunu, müvekkillerine söylemediğini belirterek sigorta şirketine başvurmadan müvekkillerine yöneltilen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YEREL MAHKEME KARARI : Mahkemece, davanın kabulüne, ..-TL'nin dava tarihi olan ..TL'nin ise.. tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Davalılar vekili, davacının taşınması ancak özel esaslarla mümkün olan bunun dışında taşınması yasak olan yükü aldatıcı bir biçimde yükletildiğini ve dolayısıyla söz konusu kazada her iki tarafında zarara uğramasında esasen kusurlu taraf olduğu göz ardı edilerek mahkemece verilmiş olan kararın kabul edilebilir olmadığını, kaza sonrasında müvekkillerinin taşınan yük nedeni ile yanan araçlarının bedelini sigorta şirketinden alamadığını, mağdur olduklarını, dava dosyasında bulunan bilirkişi raporları, ekspertiz raporu ve . .. raporları değerlendirildiğinde yerel mahkemenin kararının hatalı ve eksik olduğunun açık olduğunu, .. tarihli bilirkişi raporu ziya olan yükün değerinin .. TL şeklinde belirlemiş iken davanın kısmen kabul kısmen ret edilmeyerek dava esas değeri üzerinden karar verilmesinin hatalı olduğunu, bu nedenle kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 850 ve devamı maddelerinde düzenlenen yurt içi karayolu taşıma sözleşmesinden kaynaklanan, taşınan emtianın yangın sebebiyle zıyaa uğramasından doğan maddi tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.
Davaya konu taşımanın İstanbul ile .. illeri arasında gerçekleşen yurt içi taşıma niteliğinde olması sebebiyle somut olayda CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanma imkânı bulunmayıp uyuşmazlığın TTK’nın taşıma işleri hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi gerekmektedir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalıların taşıyan ve araç sürücüsü sıfatıyla husumet ve sorumluluklarının kapsamı, yangının çıkış sebebi ile bunda taraflara atfedilebilecek kusur oran ve aidiyetinin tespiti, davacının sevk irsaliyesinde emtianın niteliğini (etil alkol/kimyevi madde) eksik veya yanıltıcı bildirmesi sebebiyle TTK m. 875/2 kapsamında müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı, TTK m. .. uyarınca gerçek zarar miktarının tespiti ile taşıyıcının TTK m. 882 uyarınca brüt ağırlık üzerinden hesaplanacak Özel Çekme Hakkı ..sorumluluk sınırlamasından yararlanıp yararlanamayacağı (TTK m. 886) noktalarında toplanmaktadır.
Dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller incelendiğinde; İlk Derece Mahkemesince yürütülen tahkikatın yetersiz olduğu, uyuşmazlığın çözümüne esas delillerin tam olarak toplanmadığı ve hükme esas alınan bilirkişi raporlarının denetime elverişli olmadığı anlaşılmıştır. Şöyle ki;
Davalıların Husumeti ve Sorumluluk Sıfatlarının Tespiti Yönünden:
Davalıların hukuki konumları ve sorumluluk sebeplerinin her biri bakımından ayrı ayrı tartışılması gerekmektedir. Dosyaya sunulan noter tescil kayıtlarına göre ...plakalı çekicinin davalı ... adına,.. plakalı yarı römorkun ise davalı ... adına tescilli olduğu, davalı ...'ın ise araç sürücüsü olduğu anlaşılmaktadır. Davalılar vekilinin cevap dilekçesinde akdi taşıma ilişkisini zımnen kabul etmiş olması karşısında araç malikleri bakımından taşıyıcı sıfatı değerlendirilmeli; buna karşılık taraf sıfatı bulunmayan, yalnızca sevk ve idareden sorumlu olan araç sürücüsü davalı ...'ın husumeti, hukuki sorumluluğunun kural olarak haksız fiil esaslarına tabiyeti ve kendisine atfedilebilecek kişisel bir kusurun (fren balatasının ısınması, seyir hatası vb.) bulunup bulunmadığı hususları re'sen gözetilerek değerlendirilmelidir. Mahkemece davalı sürücünün sorumluluğunun dayanağı açıklanmadan ve husumeti yeterince tartışılmadan tüm davalılar yönünden müteselsil sorumluluk hükmü kurulması hatalı olmuştur.
Uygulanacak Mevzuat Yönünden:
Dava konusu taşıma .. illeri arasında gerçekleşen yurt içi bir karayolu taşımasıdır. Taşımada uluslararası bir unsur bulunmadığından, olaya .. Konvansiyonu hükümleri uygulanamaz. Uyuşmazlığın çözümünde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) taşıma işlerine ilişkin hükümleri (m. 850 vd.) uygulanmalıdır.
Yangın Ekspertiz ve Bilirkişi Heyetinin Oluşumu Yönünden:
Dosyaya sunulan İngilizce ekspertiz raporunun .. tercümesi davacı tarafça sunulmuştur. Ancak dosyada alınan bilirkişi raporlarında yangının çıkış sebebi, gelişimi ve kaynağı net olarak tespit edilememiştir. Alınan raporları tanzim eden bilirkişi heyetlerinde yangın ve yangın güvenliği/makine uzmanı bir bilirkişi yer almamaktadır. Yangının araçtaki bir mekanik/elektrik arızasından mı, dış etkenden mi yoksa taşınan emtianın niteliğinden mi kaynaklandığı teknik olarak aydınlatılamamıştır. Mahkemece, aralarında yangın konusunda uzman makine/yangın uzmanı ve kimya mühendisinin de yer aldığı yeni bir uzman bilirkişi heyeti oluşturularak yangının kesin sebebinin tespiti sağlanmalıdır.
Taşıtanın Müterafik Kusuru (TTK m. 875/2) Yönünden:
... İtfaiye Daire Başkanlığı raporu ve ekspertiz evrakında, taşınan yük arasında 4 varil etil alkolün yer aldığı tespit edilmiştir. TTK m. 875/2 uyarınca zararın oluşmasına veya genişlemesine gönderen/taşıtanın bir davranışı sebebiyet vermişse, bu hususun tazminat borcunun doğmasında ve miktarının belirlenmesinde gözetilmesi zorunludur. Davacının sevk irsaliyesinde emtianın niteliğini (etil alkol/kimyevi madde) eksik veya yanıltıcı bildirip bildirmediği, özel taşıma esaslarına riayet edip etmediği araştırılmalı; davacının bu eyleminin yangının çıkışına veya zararın teminat dışı kalmasına/büyümesine etki edip etmediği saptanarak müterafik kusur oranı oransal olarak (yüzdesel) belirlenmelidir. Mahkemenin davacının hiç kusurunun bulunmadığı yönündeki kabulü eksik incelemeye dayanmaktadır.
Emtia Değeri ve Sorumluluk Sınırları (TTK m. 880, 882 ve 886) Yönünden:
İlk Derece Mahkemesince tazminat hesabı yapılırken kanuni sınırlamalar ve zarar tespiti esasları göz ardı edilmiştir:
a) .. Değerinin Tespiti..Zarar gören emtianın teslim alındığı yer ve zamandaki piyasa değeri veya fatura bedeli, sevk irsaliyeleri ve faturalar üzerinden teker teker incelenerek reel zarar miktarı net olarak tespit edilmelidir.
b) Özel Çekme Hakkı (..) Sorumluluk Sınırı (TTK m. 882): TTK'nın 882/1-2. maddesi uyarınca taşıyıcının zıya veya hasar halindeki sorumluluğu, kaybolan veya hasar gören emtianın net olmayan ağırlığının (brüt kg) her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkı (.) ile sınırlıdır. Taşınan emtianın fatura, irsaliye ve çeki listelerinden brüt ağırlıklarının hesaplanması, . . taşıma tarihindeki . kuru üzerinden azami sorumluluk limitinin belirlenmesi gerekmektedir. Dosyadaki bilirkişi raporlarında ve mahkeme kararında bu kanuni sorumluluk sınırına hiç değinilmemiş ve hesaplama yapılmamıştır.
c) Sınırlama Hakkının Kaybı (TTK m. 886): Taşıyıcının TTK m. 882'deki sorumluluk sınırlamasından yararlanıp yararlanamayacağı hususu TTK m. 886 çerçevesinde tartışılmalıdır. Zarara, taşıyıcının veya adamlarının kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın doğması ihtimalinin bilinciyle işlediği bir fiil veya ihmalin sebep olduğu ispat edilmediği sürece taşıyıcı sınırlı sorumluluktan yararlanır. Mahkemece davalıların pervasızca bir eyleminin bulunup bulunmadığı (TTK m. 886) tartışılmadan doğrudan toplam fatura bedeli üzerinden karar verilmesi kanuna aykırıdır.
Açıklanan nedenlerle; İlk Derece Mahkemesince, aralarında fatura içeriğine göre belirlenecek emtia hususunda bir uzman, yangın/makine uzmanı, kimya mühendisi ve taşıma hukuku uzmanının yer alacağı yeni bir bilirkişi heyetinden; yangının çıkış sebebinin yetkinlikle saptanması,Davalıların (özellikle sürücü ve araç maliklerinin) ve davacının kusur durumlarının oransal (%) olarak belirlenmesi,TTK m. 875/2 kapsamındaki taşıtan kusurunun değerlendirilmesi, zarar gören emtianın TTK m. 880 uyarınca gerçek değerinin tespiti, emtianın brüt ağırlığının taşımaya konu emtianın yandığı gözetilerek eksper roporu, fatura ve fotoğraflar üzerinden tespiti yapılarak, TTK m. 882 uyarınca taşıyıcının .. sorumluluk sınırının hesaplanması,TTK m. 886 kapsamında sınırlama hakkının kaybolup kaybolmadığının tartışılması,hususlarını içeren denetime elverişli ve açık bir rapor alınması, toplanacak tüm deliller ve tarafların iddia/savunmaları birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik tahkikat ve yetersiz bilirkişi raporlarına dayanılarak karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.Bu itibarla, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalılar vekilinin vaki istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-a.6 maddesi uyarınca KABULÜNE,
2.. Asliye Ticaret Mahkemesinin .. Karar sayılı istinafa konu kararının KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın yukarıda belirtilen hususların ikmali ile oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere yeniden görülmesi için kararı veren MAHAL MAHKEMESİNE İADESİNE,
4-Davalılar vekili tarafından yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesi tarafından talep halinde iadesine,
5-İstinaf sair masraflarının ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda nazara alınmasına,
6-İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
7-HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan tetkikat neticesinde HMK'nın 353. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. 08.10.2026


...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır



NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."