UYAP Emsal, T. 14.10.2026

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/
KARAR NO : 2026/

BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...

ANA DAVA
DAVACILAR:1-
2-
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.

DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/12/2025

BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2025/... ESAS SAYILI DAVASI

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.

KARAR TARİHİ : 14/10/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... aileden 3. Kuşak tekstilci olup yaklaşık 12 yıldır ... da tekstil işi ile (... Tekstil) uğraştığını, müvekkili ...'nın uzun yıllardır ... da faaliyet gösteren davalı ... Mensucat iplik Ham Kumaş İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden (... şirketi olarak bahsedilecektir) (Sahibi ...) kumaş almakta, ticaret yaptığını, Müvekkili ...'nın yapılan ticaret kapsamında davalı şirkete 36 adet çek ve senedi ödeme olarak verdiğini, İş bu davaya konu olan ... A.Ş ... Caddesi /... şubesine ait 31/03/2025 keşide tarihli ... Seri No.lu 3.500.000,00 TL meblağlı keşide yeri ..., keşidecisi ... olan çekde, ... tarafından keşide edilen , davalı ... şirketine ödeme olarak verilmiş çeklerden biri olduğunu, diğer müvekkili ...'nın ...nın babası olup dava dışı şirketle hiçbir ticari münasebeti olmadığı halde dava dışı şirketin talebi ile çeki ciroladığını, Müvekkili ... Tekstil sahibi ..., özellikle 2023-2024 yıllarında ... Mensucat iplik Ham Kumaş İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden alıp 3. Kişilere satmış olduğu kumaşların parasını 3. Kişilerden tahsil edememiş ve bu nedenle ... şirketine ödemelerinde aksamalar olduğunu, Müvekkili ... , bu arada dava dışı ... şirketine olan borçlarını ailesinin de yardımı ile ödemeye devam etmeye çalıştığını, çek ve senetlerin ... şirketi uhdesinde iken müvekkilinin dava dışı şirkete yaptığı ödemelerin mevcut olduğunu, ... şirketine yapılan ödemeler karşılığında dava dışı ... şirketi tarafından 6 adet çek/senet şirket tarafından 27.08.2024 tarihinde ... kargo ile ... gönderi no ile müvekkiline iade edildiğini ve 29.08.2024 tarihinde şirket pazarlama müdürü ... üzerinden çeklerin geldiği resimleri de atılarak teyitleşildiğini, tüm bu nedenlerle Müvekkillinin haciz tehdidi altında bulunması nedeni ile öncelikle teminatsız olarak İİK 72/2 maddesi doğrultusunda davaya konu çek için icra takibinin yapılmasının durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Müvekkilinin ...'nın ve ...'nın ... A.Ş ... Caddesi /... şubesine ait 31/03/2025 keşide tarihli ... Seri No.lu 3.500.000,00 TL meblağlı keşide yeri ..., keşidecisi ... olan çekten dolayı faiz ve
masraflar dahil tüm ferileriyle birlikte davalıya borcunun bulunmadığının tespitine, davaya konu çekin davacı keşideciye iadesine, davalı haksız yere müvekkili zarara uğrattığı için alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere ayrı ayrı
icra inkar ve kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, Fazlaya ilişkin tüm haklarımızın saklı tutulmasına, Tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki dava, tamamen kötüniyetli olup, davacıların ileri sürdüğü tüm iddialar haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu,davalı müvekkili tarafından davaya konu ... Seri No.lu çek için ... 4. İcra Ceza Mahkemesi 2025/ Esas sayılı dosya ile açılan çek şikayeti davasının yargılaması devam etmekte olup; davacılar kötü niyetli olarak bu yargılamayı uzatmak için işbu hzuurdaki davayı ve savcılık şikayeti bekletici mesele yapmak istemediğini, davaya konu çekin ciro silsilesinde herhangi bir kopukluk bulunmamakta olup, müvekkilinin çekin meşru hamili olduğunu, çeki elinde bulunduran davalı müvekkilinin, çeki edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü olmadığını, aksi halin kabulü kıymetli evrakın “mücerretlik” ilkesini ortadan kaldırdığını, ... kararları da bu yönde olduğunu, dava konusu çekin müvekkili ... ile ... Mensucat iplik Ham Kumaş İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi arasındaki ticarete istinaden müvekkiline ciro edildiğini, müvekkilinin vadesi geldiğinde söz konusu çeki bankaya ibraz etmiş ve karşılığının olmadığını öğrendiğini, davalı müvekkili tarafından davaya konu ... Seri No.lu çek için ... 4. İcra Ceza Mahkemesi 2025/ Esas sayılı dosya ile karşılıksız çek şikayetinde bulunduğunu,davacı ...'nın dava dışı ... Şirketi ile hiçbir ticari münasebeti olmadığı halde şirketin talebi ile çeki ciroladığı iddiası da temelsiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, zira davacılar, ... Tekstil Firması'nın sahibi olduklarını bahis konusu dava dilekçesi ile de ikrar ettiklerini, sahibi oldukları şirket adına dava dışı ... Şirketi'ne ödeme olarak vermiş oldukları dava konusu çek hususunda ...'nın şirketle hiçbir münasebeti olmadığı iddiasını ileri süren davacıların kötü niyetle hareket ettiği açık olduğunu, müvekkilinin İyiniyetli Üçüncü Kişi olduğunu, davacının dava dışı şirket ile aralarında 16.09.2024 tarihli sözleşme düzenlediklerini, müvekkilinin ... Şirketine olan tüm borcuna karşılık... de ki (...) derya apartmanında bulunan dairelerin ve ... kooperatifinde ki 3 adet dükkan hissesinin şirket sahibi ve yetkilisi ...'a devredilerek alacağın sıfırlanacağını, şirkette verilen ve sözleşmenin arkasında "iade edilecek çek ve senetler" başlığı ile ekteki listede belirtilen tüm çek ve senetler davacıya iade edileceğini iddia ettiğini, söz konusu icra takibinde müvekkil iyi niyetli 3. Kişi konumunda olduğunu, müvekkilinin dava dışı şirket ile aralarındaki ticaret dolayısıyla söz konusu çeki ödeme aracı olarak kabul ettiğini, müvekkilinin davacılar ile dava dışı şirket arasındaki bahsi geçen protokolü, devirleri bilmesi mümkün olmadığını, davacılar dava dışı şirket ile müvekkilinin arasında ticaret dışında ilişki olduğunu iddia etmişler ise de söz konusu bu iddianın davacılar tarafından herhangi bir delille ispatlanamadığını, çekin müvekkiline ticaret kapsamında devredildiğinin açık olduğunu, tüm bu nedenlerle davacı borçluların haksız, yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddi ile müvekkilinin alacaklı olduğunun tespitine, İİK m.72/4 uyarınca, müvekkilin alacağının geciktirilmesi sebebiyle davacı borçluların alacağın % 20’sinden aşağıda olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine,Yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Mahkememizin 2025/... Esas sayılı dosyasında
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davaya konu ... ... şubesine ait 2.000.000,00 TL değerindeki, ... seri nolu,28.02.2025 keşide tarihli, keşidecisi ... olan çekin; ... Tekstil sahibi ...'nın 2023-2024 yıllarında ... Mensucat iplik Ham Kumaş İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden alıp 3. Kişilere satmış olduğu kumaşların parasını 3. Kişilerden tahsil edememiş ve bu nedenle ... şirketine ödemelerinde aksamalar olduğu, sözleşmede belirtildiği şekli ile davacının tüm borçlarına karşılık babası ... .../... mahallesinde bulunan 236 ada 62 parselde kayıtlı Derya apartmanında bulunan kendi adına kayıtlı toplam 6 adet bağımsız bölümü 18.09.2024 tarihinde dava dışı şirket yetkilisi adına tapuda devir işlemi yapmış. yine sözleşmeye göre davacı ... ... ... toplu iş yeri yapı kooperatifinde kendisine ait 3 adet işyerini 17.09.2024 tarihinde ... 7. noterliği yevmiye no ile şirket sahibi ...'a devrettiği, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/ Esas ; ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/ Esas ve ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/ esas , ... Ticaret Mahkemesi 2025/ Esas ile menfi tespit davası açılmış sayın mahkemelerce dosyaya ibraz edilen belgeler dikkate alınarak tedbiren icra takiplerinin durdurulması kararı verilmiştir.... Ticaret Mahkemesi 2025/ Esas ile açılan davanın davalısı iş bu davamız davalısı ... olduğu, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/ Esas nolu dosyasında bir kısım çekler için açılan menfi tespit davasında mahkeme ilk celse tahkikat aşamasına geçerek listede belirtilen çeklerin yukarıda belirttiğimiz gerekçelerle bedelsiz kaldığına karar vererek takibin iptaline karar verildiğini, davaya konu ... seri nolu çek için ... 1. İcra Ceza Mahkemesi 2025/... Esas sayılı dosya ile yargılama devam ettiği anlaşılmakla, İlgili çek hakkında 72/2 maddesi doğrultusunda davaya konu çek için icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi, ... ... şubesine ait 2.000.000,00 TL değerindeki, ... seri nolu, 28.02.2025 keşide tarihli çekten dolayı faiz ve masraflar dahil tüm ferileriyle birlikte borcunun bulunmadığının tespitine, davaya konu çekin davacı keşideciye iadesine, vekalet ücretine hükmedilmesi ile davanın kabulünü talep ve dava etmiştir. Usulüne uygun tebligata rağmen davalı davaya cevap vermemiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Ana dava ve birleşen dava menfi tespit istemine ilişkindir.Ana davada davacı ... A.Ş.'ne ait 31/03/2025 tarih, ... seri numaralı 3.500.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığını ileri sürmektedir.Birleşen davada ise ... ... şubesine ait 2.000.000,00 TL değerindeki, ... seri nolu, 28.02.2025 keşide tarihli çek nedeniyle davacı davalıya borçlu olmadığını ileri sürmektedir.Çekler incelendiğinde 31/03/2025 tarih, ... seri numaralı 3.500.000,00 TL bedelli çekin keşidecisinin davacı ... olduğu, hamiline düzenlendiği, çekin arkasında ilk cironun diğer davacı ... olduğu, bu cironun beyaz ciro olduğu, sonraki imzanın da davalıya ait olduğu ve davalının son hamil olduğu, bankaya ibrazında karşılıksız çıktığı anlaşılmaktadır.2.000.000,00 TL değerindeki, ... seri nolu çekin keşidecisinin davacı ... olduğu, lehdarın dava dışı ... Mensucat Dış Ticaret Ltd Şti olduğu, çekin arkasında ilk cironun ... Mensucat Dış Ticaret Ltd Şti sonrasında ... tarafından cirolandığı, diğer davacı ... olduğu, bu cironun beyaz ciro olduğu, sonraki imzanın da davalıya ait olduğu ve davalının son hamil olduğu bankaya ibrazında karşılıksız çıktığı anlaşılmaktadır.Davacı söz konusu çeklerin ... Ltd Şti ile aralarında olan ticari alışveriş nedeniyle keşide edildiğini, bu çeklerin karşılığının gayrimenkul devirleriyle ödendiğini ve bu durumun ... Ltd Şti ile aralarında protokole bağlandığını ancak çeklerin kendilerine teslim edilmediğini aksine tedavüle sokulduğunu ileri sürmüşlerdir.Davacı ve davalı aralarında ticari bir ilişki bulunmadığını beyan ettiğinden bu konuda ihtilaf yoktur. 31/03/2025 tarih, ... seri numaralı 3.500.000,00 TL bedelli hamiline düzenlenmiş ve davacı ... tarafından beyaz ciro ile devredilmiş bu cirodan sonraki ciro davalıya ait görünse de her iki tarafın beyanlarından da beyaz ciro ile çekin davalıya devredilmediği, beyaz ciro sonrası çekin tedavül ederek ... firması ciro zincirine girmeden çeki davalıya devrettiğinde ihtilaf yoktur.Dolayısıyla her iki davaya konu çek bakımından davacı ve davalılar arasında çeklerin bir temel ilişkisi bulunmamakta, çeklerin temel ilişkisi davacılar ve ... arasında kurulup sonrasındaki tedavül sırasında ... ile davalı arasında ayrı ayrı kurulan temel ilişkiler nedeniyle dava konusu durum ortaya çıkmıştır.Davacı davalının ... ile aralarında olan temel ilişkiyi ve davacıların bu temel ilişkide borcunun bulunmadığını davalı tarafın bildiğini ve davalının kötüniyetli hamil olduğunu ileri sürmektedir.O halde davacılar bu iddialarını ispatlamalıdırlar.Davacılar kötüniyet iddiaları kapsamında; çekler dolayısıyla davalının ... şirketine ve ...'a karşı tahsil kabiliyeti % 100 olduğu halde herhangi bir icra takibi başlatmamış olmasına, ticari defterler üzerinde inceleme yapıldığında aslında davaya konu çeklerle ilgili davalı ve dava dışı firma arasında herhangi bir ticari işin söz konusu olmadığı, çeklerin muvazaalı bir şekilde davalı ... ... devredildiğini ileri sürmüşlerdirDavalıya ait 2024-2025 yılına ilişkin ticari defter ve belgeleri Mahkememiz kaleminde 30/04/2026 saat 14:20 de ibraz etmek üzere kesin süre verilmesine, aksi takdirde ibrazdan kaçınmış sayılacaklarının ve dosya kapsamına göre karar verileceğinin ihtarına karar verilmiş ve davalı defterlerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.Yapılan incelemede davalı ile dava dışı firma arasında süre gelen bir ticari ilişki bulunduğu, davalı tarafından dava dışı firmaya 33.701.000,00 TL tutarında bir kısım çek keşide ve ciro yoluyla devredildiği, 13.880.000,00 TL düzeyinde mal alımı yaptığı, dava konusu çeklerin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı belirlenmiştir.Çeklerin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmaması tek başına davalı ile dava dışı firma arasında alacak doğurmadığı işlemin muvazaalı olduğu sonucunu doğurmayacaktır: nitekim ... 19. HD'nin 15/12/2021 tarih 2020/ E., 2021/ K sayılı ilamında da benzer şekilde görüş benimsenerek ; "işbu senedin davacı defterlerinde kayıtlı olup olmadığının tespitinin davanın sonucuna etki eden bir husus olmadığı, kambiyo senetlerinin borçtan mücerret olduğu, düzenleyenin ticari defterinde kayıtlı olmaması veya defter kayıtlarında lehtar ile arasında bir ticari ilişki bulunmamasının senedin geçerliliğine etki eden hususlardan olmadığı, davacının davalılara borçlu olmadığını kesin delillerle ispat etmesi gerektiği" belirtilmiştir.Davacı taraf davalının ... şirketine ve ...'a karşı tahsil kabiliyeti % 100 olduğu halde herhangi bir icra takibi başlatmamış olmasının da kötüniyet göstergesi olduğunu ileri sürmüşse de bu durum davalının kötüniyetli hamil olduğunu ortaya koymadığı gibi dava tarihi itibariyle davacılar hakkında takipte başlatılmamıştır.Her ne kadar her iki dosyada da çekleri için tedbir kararı verilmişse de ana dava dosyasında tedbir müzekkere ile uygulanmış birleşen dosyada ise tedbir uygulanmamıştır.Davacı davalının kötüniyetli hamil olduğunu dosya kapsamındaki delillerle ispatlayamadığından ana dava ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.Ana davada çek için tedbir kararı verilmiş ve tedbir uygulanmıştır. Bu nedenle İİK m.72 uyarınca davalı lehine kötüniyet tazminatına hükmolunmuştur. Ancak birleşen dosyada ise tedbir uygulanmamış olduğundan davacı aleyhine tazminata hükmolunmamıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-ANA DAVANIN REDDİNE, -3.500.000,00 TL'nin %20'si tutarında kötü niyet tazminatının davacılardan tahsili ile davalıya ödenmesine,
Ana Dava Yönünden
2-Harçlar yasası gereğince alınması gerekli 732,00 TL harcın davacılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Suç üstü ödeneğinden karşılanan 6.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 261,60 TL posta gideri toplamı 6.261,60 TL'nin davacılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı taraflarca yapılan 235,00 TL yargılama giderinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 497.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalıya ödenmesine,
6-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından arabulucuya ödenen 3.800,00 TL'nin davacılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-BİRLEŞEN DAVANIN REDDİNE,
Birleşen Dava Yönünden
8-Harçlar yasası gereğince alınması gerekli 732,00 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Suç üstü ödeneğinden karşılanan 150,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
10-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 298.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile geçen davalıya ödenmesine,
11-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından arabulucuya ödenen 4.600,00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya Mahkememize ulaştırılmak üzere aynı nitelikteki başka yer mahkemesine verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde kullanılabilecek ... olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 14/10/2026


Başkan ...
E-imzalı
Üye ...
E-imzalı
Üye ...
E-imzalı
Katip ...
E-imzalı