Gaziantep BAM 15. HD

T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ..
KARAR NO :..

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I


BAŞKAN : ..
ÜYE : ..
ÜYE :..
KATİP : ..

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : GAZİANTEP 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : ..
NUMARASI :..
DAVACI : AK..
VEKİLİ : Av. ..
DAVALI :..
VEKİLİ : Av..
DAVANIN KONUSU : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : ..
KARAR YAZIM TARİHİ : ..

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
DAVA : Davacı vekili, müvekkili hakkında .. hesaba ait elektrik bedeli nedeniyle, herhangi bir fatura veya ceza tutanağı tebliğ edilmeksizin icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin icra tehdidi altında .. TL ödeme yapmak zorunda kaldığını. Ancak söz konusu abonelikte hiçbir zaman kaçak elektrik kullanılmadığını ve düzenlenen tutanağın gerçeği yansıtmadığını, kaçak elektrik kullanımının usulüne uygun ve denetime elverişli bilirkişi raporuyla tespit edilmesi gerektiğini, tek taraflı düzenlenen tutanaklara dayanılarak ceza tahakkuk ettirilemeyeceğini belirterek, ödenen .. TL'nin .. tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesin dava ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili; davacı tarafından dava değerini .. TL olarak gösterildiğini, oysa .. İcra Dairesinin ..Esas sayılı dosyasına konu alacağın .. TL olduğunu, bu nedenle davacıya gerçek dava değeri üzerinden harç yatırması için süre verilmesi, aksi halde davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, davacının kaçak elektrik kullanmadığını, kendisine herhangi bir tutanak veya fatura tebliği edilmediği yönündeki iddialarının gerçeği yansıtmadığını,.. tarihli kaçak elektrik tüketim tespit tutanağı, mühürleme fotoğrafları ve tahakkuk belgeleriyle kaçak elektrik kullanımının sabit olduğunu, davacının elektriği kullanımının sabit olduğunu, davacının elektriği kesilmesine ve mühürlenmesine rağmen kullanmaya devam ettiğini, kaçak elektrik tespit tutanağının aksi ispatlanıncaya kadar geçerli olduğunu, davanın haksız ve kötü niyetli açıldığını belirterek davanın reddine, davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; tüm dosya kapsamı denetime elverişli alınmış bilirkişi raporları taraf beyanları birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça davalıya borcu olmadığı halde icra ve haciz tehdidi altında icra takibine konu borcu ödediği iddiasıyla istirdat davası açıldığı; ancak hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacının ödediğini bildirdiği ve dava değeri olarak .. TL göstermiş olmasına rağmen davalıya .. TL borcunun olduğu hususunun tespit edildiği, bu haliyle davacının davalıya borcunu ödediği, iadesine karar verilecek şekilde fazla ödeme yapılmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili; ...Asliye Ticaret Mahkemesinin .. Karar sayılı kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik incelmeye dayalı, hatalı ve denetime elverişsiz olduğunu, davacının bilirkişi raporuna yönelik itirazları karşılanmadan karar karar verildiğini, kaçak elektrik kullanımının teknik ve bilimsel incelmeyi gerektirdiğini, bu konuda uzman üç bilirkişi heyetinden rapor alınması gerekirken tek bilirkişi tarafından düzenlenen rapora dayanılarak hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, davacının kaçak elektrik kullanmadığını ve dosyadaki tutanakların tek başına kaçak kullanım ispatlamaya yeterli olmadığını, ayrıca bilirkişi raporunun eksik ve hatalı hesaplamalar içerdiğini, mahkemece gerekli araştırma ve inceleme yapılmadığını, savunma ve hukuki dinlenilme haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini, yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasını ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ederek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava; davalı şirket tarafından kaçak elektrik tahakkukuna dayalı olarak davacı aleyhine düzenlenen faturaya dayalı başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve haksız ödenen bedelin istirdadı istemine ilişkindir.
Dairemizce inceleme, 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca, istinaf edenin sıfatı, ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzeni hususları gözetilerek yapılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; kaçak elektrik kullanıldığına dair iddianın ve buna bağlı olarak yapılan tahakkukların yerinde olup olmadığı, düzenlenen faturanın usulüne uygun olup olmadığı ve davalı şirketçe tahakkuk ettirilen kaçak elektrik tüketim bedeline dayalı olarak düzenlenen fatura nedeniyle davacının davalıya borcunun bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıda olup, davalı alacaklı, hukuki ilişkinin (borcun) varlığını usulüne uygun ve süresinde sunduğu delillerle kanıtlamak durumundadır. Dosya kapsamına göre somut olayda; davacı taraf, davalı şirket tarafından kaçak elektrik kullandığından bahisle borç tahakkuk ettirilerek aleyhine haksız olarak icra takibi başlatıldığını, icra takibine konu borçtan dolayı sorumlu olmadığını iddia etmiştir. Davalı taraf ise davacının kaçak elektrik kullandığının ekiplerince tespit edilerek kaçak/usulsüz elektrik kullanım tespit tutanağı tanzim edildiğini, davaya konu borcun bu sebeple tahakkuk ettirildiğini savunmuştur. Bu durumda davacı borçlu, açıkça davaya ve takibe konu borcun varlığını inkar ettiğinden, ispat yükü davalı alacaklıya düşmektedir.
Davalı şirket tarafından elinde bulunan tutanak örnekleri dosyaya sunulmuş ve sunulan evraklar üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan bilirkişi raporuna göre davalı şirket tarafından tutulan tutanakların usulüne ve .. göre uygun düzenlendiğini, .. Tarih ve .. Seri nolu kaçak elektrik tüketim tutanağına istinaden ödemesi gereken fatura tutarının (faizsiz).. ₺ ve son ödeme tarihinin .. olduğu tespiti üzerinde mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece .. tarihinde yapılan keşifte, davalıya ait tesis ve sayacı incelenmiştir. Kaçak tutanağı tutulan tarihteki .. seri nolu sayacın şantiye döneminden kalma olduğu ve inşaatın tamamlanması ile söküldüğü tespit edilmiştir.
Taraflar arasında dava konusu tutanak, .. tarihlerinde tutulmuş olup .. nolu tesisatta tutanak tarihi itibari ile davacı şirketin herhangi bir aboneliğin bulunmadığı tespit edilmiştir. Dava dosyasına giren belgelere göre . nolu tesisatın enerjisinin .. tarihinde yine kaçak kullanımdan dolayı kesildiği ve endeks değerinin .. kWh olduğu tespit edilmiştir.
Dava konusu tutanak, .. tarihlerinde tutulmuş olup, tutanak tarihinde geçerli olan yönetmelik ..tarihli Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğidir. Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin ... maddeleri uyarınca, kaçak elektrik tüketimi iddiasının geçerli olabilmesi için elektriğin fiilen kesilmesi, mühürlenmesi ve EK-5 formuna bağlanması gerekmektedir. Yönetmeliğin 42. Maddesi hangi durumların kaçak kullanım olduğunu belirlerken aynı yönetmeliğin 43. Maddesi ise kaçak tespitinin nasıl yapılacağını açıklamıştır. İş bu madde metnine göre ; MADDE 43 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;
a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.
b) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’da yer alan sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir.
c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.
ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.
(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(4) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kaçak tespit süreci sonucunda kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler ile ilgili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunur.
(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.
(6) Bu madde kapsamında düzenlenen kaçak elektrik tüketim faturası en geç 3 iş günü içerisinde tüketiciye gönderilir.
(7) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir. Denilmiştir.
Davalı alacaklı şirket, özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişi niteliğini haiz olup, davaya konu icra takibine dayanak teşkil eden kaçak elektrik tutanağına ilişkin tüm bilgi, belge ve delilleri bünyesinde bulundurmaktadır. Bu hususta ilk derece mahkemesince tensiple birlikte davalı şirkete hitaben müzekkere yazılmış, bir kısım belgeler yazı ekinde gönderilmiş, ancak davaya ve takibe konu alacağı ispata yönelik imzalı tutanak, fotoğraf ve belgeler dosyaya sunulmamıştır. Kaldı ki davalı şirket bir özel hukuk tüzel kişisi olduğundan, alacağını ispata yönelik kayıt ve belgeleri kendisine yazı yazılmasına dahi gerek bulunmadan mahkemeye sunmak zorundadır.
6100 sayılı HMK.'nda .. tarihinde yapılan değişiklik ile 139. madde gereğince yapılan ihtara rağmen dilekçelerinde gösterdikleri belgeleri sunmayan veya belgelerin getirtilmesi için gerekli açıklamayı yapmayan tarafların artık bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı düzenlenmiştir. Anılan yasal düzenleme uyarınca mahkemece tarafların en geç ön inceleme duruşma davetiyesinin kendisine tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre zarfında ellerindeki tüm belge ve delilleri mahkemeye sunmaları gerektiği, aksi halde bu delillere dayanmaktan vazgeçmiş sayılacakları açıktır. İncelenen takip dosyası kapsamında da kaçak tahakkuku veya kaçak tespitinin yapıldığı mahalli tespit eder herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. ..
. . . tarihli Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 43. Maddesine göre yapılması gereken işlemler sıralanmıştır. Her ne kadar bilirkişi tarafından tutanak doğru kabul edilmiş ise de kaçak tutanağında tutanak düzenleyicilerinin imzalarının olmadığı , elektrik kesme ve mühürleme tutanağının mevcut olmadığı , özellikle 43. Maddenin 7. Fıkrasında belirtilen'' Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir. ,, amir hükmünün gereğinin yerine getirilmediği kaçak elektrik kullanımına ilişkin fotoğraf veya video kayıtlarının dosya içerisinde olmadığı , resim veya video kaydı alındığına ilişkin tutanakta bir ibarenin de olmadığı ve kaçak kullanıma ilişkin başka gerekli belge ve kayıtların da dosya içerisine alınmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda kaçak tutanağının ve diğer evrakların yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığı denetimi yapılmamış, davalı şirketçe tutulan tutanağın doğru olduğu kabul edilerek tespit rakamları üzerinden bir rapor düzenlenmiştir. Bu haliyle alınan bilirkişi raporu eksik yetersiz olup hükme esas alınması yerinde olmamıştır.
Ayrıca bilirkişi raporunda kaçak kullanımın tam olarak ne şekilde gerçekleştiği somutlaştırılmamıştır. Her ne kadar davalı taraf abonesiz kaçak kullanım iddiası ile tutanak tutmuş ise de bilirkişi raporunda belirtildiği üzere kaçak olduğu iddia edilen enerjinin saat üzerinden geçtiği ve saat üzerinden tespit edilen saat değerlenin tutanağa işlendiği ve bu değerler üzerinden bilirkişinin hesap yaptığı anlaşılmaktadır. İş bu nedenle bilirkişi tarafından kaçak kullanımın nasıl olduğu tam ve doğru olarak tespit edilmeli hükme esas alınabilecek bir rapor düzenlemelidir.
Tüm dosya kapsamı ve yukarıda açıklamalar bir bütün halinde değerlendirildiğinde ; alınan bilirkişi raporunda Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 35, 42, 43 ve 44. maddeleri uyarınca usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediğinin tespiti yapılmamıştır. Hal böyle olunca mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilerek, davaya konu faturanın ve endeks dökümlerinin tanzim tarihi itibariyle yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine göre düzenleme yetkisinin davalı şirkette olup olmadığı , faturanın normal tüketim için düzenlense dahi davalı şirketin düzenleme yetkisinin olup olmadığı, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 35, 42, 43 ve 44. maddeleri uyarınca, kaçak elektrik tüketimi iddiasının geçerli olabilmesi için elektriğin fiilen kesilip kesilmediği , mühürlenip mühürlenmediği ve EK-5 formuna bağlanıp bağlanmadığı , gerekli video ve fotoğraf kaydının alınıp alınmadığı hususlarının irdelenmediği, kaçak kullanımın tam olarak ne şekilde gerçekleştiğinin tespit edilmediği , imzasız tutanak üzerinde aldırılan bilirkişi raporuna göre karar verildiği dikkate alındığında, dava konusu edilen faturanın yönetmelik usullerine göre düzenlenip düzenlenmediğinin tespiti için dosyanın başka bir bilirkişi heyetine verilmesi, bilirkişiden denetime elverişli rapor alınması, ardından tüm deliller birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, anılan yön gözetilmeden yetersiz bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı görülmüş, bu husus Dairemizce kaldırma sebebi sayılmıştır.
Sonuç olarak; ilk derece mahkemesince eksik ve tarafların tüm iddialarını karşılar nitelikte olmayan bilirkişi raporu esas alınarak davanın reddine karar verilmesi ve eksik inceleme neticesinde karar verilmiş olması açıkça usul ve yasaya aykırı olduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK.'nın 355. maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının HMK.’nin 353/1-a.(6). bendi gereğince kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine ilişkin karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; istinaf incelemesine konu edilen ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.. tarihli, ..KARAR sayılı kararının usul ve yasaya uygun bulunmaması nedeni ile 6100 sayılı HMK.'nın 353/1.a.(6) maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Dosyanın, ilk derece mahkemesince yargılamaya devam edilerek, yukarıda gerekçe kısmında belirtilen deliller toplandıktan ve değerlendirildikten sonra bir karar verilmek üzere mahalli mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının, talep edilmesi halinde kendisine iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin, ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından, davalı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
6-HMK.'nın 359/4. maddesi uyarınca işbu kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
7-Kararın tebliği ve harç iadesine ilişkin işlemlerin, ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK.'nın 353 ve 362/1-a bendi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
07/10/2026



Başkan
¸e-imzalıdır

Üye *
¸e-imzalıdır

Üye
¸e-imzalıdır

Katip
¸e-imzalıdır