İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2025/421, K. 2026/913, T. 09.10.2026

T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/421 Esas
KARAR NO : 2026/913

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/06/2025
KARAR TARİHİ : 09/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı .... Ltd. Şti. tarafından, müvekkil şirket lehine, ... Bankası A.Ş. ... çek seri numaralı, 20.04.2017 keşide tarihli ve 20.000,00-TL bedeli hatır çeki düzenlendiğini, bu çekin müvekkili şirket tarafından, ... Bankası A.Ş. ... Şubesi’nden kullanılan kredi nedeniyle, teminat olarak bankaya teslim edildiğini, daha sonra kredi bedelinin ödenmesi ile birlikte, üzerinde yazılı ibraz tarihi gelmeden evvel, işlem görmeden, muamelesiz olarak bankadan geri alındığını, müvekkili şirket yetkilisi, bankadan muamelesiz olarak iade aldığı çeki, keşideci şirkete iade etmiş ancak çekin iadesi sırasında müvekkil şirket yetkilisi çekteki cirosunu zuhulen iptal etmediğini, keşideci şirket yetkilisi (münferiden temsile yetkili müdür) ..., iade aldığı bu çekin üzerindeki bedelde tahrifat yaparak 20.000,00-TL bedeli 120.000,00-TL yapmak suretiyle ve ayrıca çekin keşide tarihini de 20.02.2018 olarak değiştirmek suretiyle, çekin -müvekkili şirketin cirosunu iptal etmeden- yeniden dolaşıma soktuğunu, buna göre, keşideci şirket yetkilisi, takip konusu çeke, müvekkili şirketin cirosundan sonra gelecek şekilde, yetkilisi olduğu ...Ltd. Şti. ile adi ortaklığı bulunan .... Şti.’nin kaşesini kullanarak, bu şirketin sahte cirosunu eklemek suretiyle, çeki davalı şirkete (şirket çalışanı ...’e) teslim ettiğini, yukarıda aktarılan eylemleri nedeniyle, dava dışı ... Şti. yetkilisi ... hakkında, ... 23. Ağır Ceza Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyasından, resmi belgede sahtecilik ve banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçlarından kamu davası açıldığını, Mahkeme’nin 01.06.2023 T....E. ve ... K. sayılı kararı (Ek-1/1-7) ile sanık ...’ın nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından mahkumiyetine karar verildiğini, kararın istinaf incelemesi, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Ceza Dairesi’nin ...E. sayılı dosyasından derdest olduğunu, ceza yargılaması kapsamında, soruşturma aşamasında (... CBS ... Sor.) tanzim ettirilen 19.10.2020 tarihli bilirkişi raporunda, çek üzerinde yapılan incelemede, çek üzerinde bulunan “yüz ve 1” ibaresinin çeke sonradan eklendiği tespit edildiğini, yine ceza kovuşturmasında celp edilen ...Bankası’nın 20.10.2022 tarih ve ... sayılı yazı cevabında (Ek-2/1-4); “...Ziraat bankasına ait; ... seri numaralı 20.04.2017 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çek TCKN/VKN (...) ... tarafından teminat amaçlı bankamıza teslim edilmiş olup, daha sonra çek işlem görmeden muamelesiz iade istenmiştir...” hususları bildirilmiş olup böylece dava ve takip konusu çekin başlangıçta 20.000,00-TL bedelli ve 20.04.2017 keşide tarihli olarak müvekkili şirket tarafından dava dışı bankaya teminat olarak teslim edildiğini, akabinde ise işlemsiz olarak iade alındığı sabit olduğunu, dava dışı ... Ltd. Şti. yetkilisi ..., kovuşturma aşamasındaki sorgusunda (... 23. Ağır Ceza Mahkemesi’nin ... E. ve 11.05.2022 tarihli duruşma zaptı (Ek-3/1-4)) ve davalı şirket çalışanı ...'in kovuşturma aşamasında tanık olarak verdiği ifadesinde de olaya ilişkin beyanlarının bulunduğunu, dava ve takip konusu çekin keşide tarihi gerçekte "20.04.2017" iken, müvekkili şirket tarafından keşidecisine iade edilmesinden sonra keşide tarihinde değişiklik yapılarak "20.02.2018" haline getirildiğini, yine çek bedeli ise gerçekte "20.000,00-TL" iken bedelde tahrifat yapılarak "120.000,00-TL" haline getirdiği ceza yargılamasındaki mahkeme içi ikrarlar ve ceza yargılamasında bankadan temin edilen bilgi-belgeler ile sabit olduğunu, dava ve takip konu çekin müvekkili şirket tarafından keşidecisine teslim edilmesinden sonra keşide tarihi ve bedelinde değişiklik yapılarak yeniden dolaşıma sokulduğu dava dilekçesinde ayrıntılı olarak izah edilen ceza mahkemesi kararı ile sabit olduğunu, bununla birlikte taraflarınca ileri sürülen tahrifat iddialarından bağımsız olarak da davalı şirketin çeki iktisabında kötü niyetli veya en azından ağır kusurlu olması nedeniyle müvekkili şirketin dava ve takip konusu çek bedelinden sorumlu olmadığını, sonuç olarak müvekkili şirketin ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına konu çekten ve dolayısıyla icra takibinden borçlu olmadığının tespiti ile takibin davacı müvekkili yönünden iptalini, huzurdaki davadan önce, davaya konu uyuşmazlık hakkında İstanbul Arabuluculuk Bürosu nezdinde; 22.04.2025 tarihinde... büro dosya numarası ve ... arabuluculuk numarası ile arabulucuya başvurulmuş ise de; anlaşamamaya dair 21.05.2025 tarihli ıslak imzalı son tutanak (Ek-5/1-2) düzenlenerek imza altına alınmış ve böylelikle, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.5/A hükmünde öngörülen dava şartı yerine getirildiğini, yukarıda arz ve izah olunan sebeplerle; öncelikli olarak İİK.m.72/3 uyarınca, ... 7. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı takip dosyası kapsamında icra veznesine girecek paranın takip alacaklısı davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına, davacı müvekkilinin, ... 7. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı takip dosyasından borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin müvekkili şirket yönünden iptaline, İİK.m.72/5 uyarınca haksız ve kötü niyetli takip nedeniyle davalının, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya tevzi formu, tensip zaptı ve dava dilekçesi ile eklerinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ancak davaya cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE
Davacının davasının, icra takibine karşı menfi tespit istemine ilişkindir.
Dava konusu uyuşmazlığın, davalı tarafından davacı aleyhine kambiyo senedine dayanan ... 7. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasında başlatılan icra takibinden dolayı davacının davalıya borcunun bulunup bulunmadığı, takibe dayanak çekte tahribat bulunup bulunmadığı, tahribatın olduğunun kabul edilmesi halinde davacının çekten doğan sorumluluğunun devam edip etmediği, hususlarından kaynaklanmaktadır.
Davacı taraf, dava konusu icra takibine dayanak çekte tahrifat yapıldığını ileri sürmüştür.
Dava konusu olaya ilişkin Mahkememizce bekletici mesele yapılan ... 23. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...Esas ...Karar sayılı kovuşturma dosyasında verilen gerekçeli kararın incelenmesinde,
Dava dışı ...Şirketinin yetkilisi olan ...'ın davacı ...Şirketi ile yaptığı ticaret nedeniyle ... Bankası ... Şubesine ait ... seri numaralı 20/04/2017 keşide tarihli 20.000TL bedelli çeki katılana verdiği, davacının daha sonra bu çeki teminat olarak banka şubesine teslim ettiği ve sonrasında davacının teminata konu borcu ödemesi üzerine bankadan çeki geri aldığı ve çekin arkasında bulunan kendi cirosunu silmeden dava dışı şirket yetkilisi ...'a teslim ettiği, bu şahsın da teslim aldığı çekin üzerinde 1 ve yüz ibarelerini ekleyerek çeki tekrardan dolaşıma soktuğu olayda; sanığın katılanın cirosunu silmeden kendisine teslim ettiği çeki ödeyemeyeceğini ve TTK gereği çekin cirantalarının da borçtan sorumlu olduklarını bilmesine rağmen salt davacının zararına olacak şekilde ve kendisinin de çek miktarı kadar borçtan kurtulmasını sağlamak maksadıyla çek üzerinde tahrifat yaptığı gerekçesiyle dava dışı ...Şirketinin yetkilisi olan ...'ın davacı ...Şirketi yetkilisi dava dışı ...'ın cezalandırılmasına karar verildiği, verilen kararın 25/12/2025 tarihinde stanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Ceza Dairesi ... Esas ... Karar sayılı kararı ile kesinleştiği anlaşılmıştır.
Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin ...Esas... Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere senet metnindeki değişiklikler başlıklı TK'nun 748. maddesi hükmü uyarınca (TK'nun 818/1. atfıyla) çek metni değiştirildiği takdirde, değiştirmeden sonra çek üzerine imza koymuş olan kişilerin değişmiş metne ve ondan önce imzasını koyanlar ise eski metne göre sorumlu olacaktır.
Dava konusu icra takibine dayanak çekin tahrifat yapılmadan önceki bedelinin 20.000,00 TL, keşide tarihinin ise 20.04.2017 olduğu, çekin bağlı olduğu bankaya ibraz ettiği tarih itibariyle çekin kambiyo vasfını yitirdiği ve davacıya müracaat etme hakkının ortadan kalktığı, davalının davacıdan ticari temel ilişkisinin bulunduğunun davalı tarafından ispatlanamadığı, davalının tahrif edilen çekin icra takibine konu edilmesinde davalının kötü niyetli olduğunun ispatlanamadığı anlaşılmakla davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Davacının davasının KABULÜNE,
Davacının ... 7. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasına dayanak ... Bankası A.Ş.’ne ait ... seri numaralı çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine
Davalının kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından kötüniyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.878,60-TL nispi karar harcının, 2.469,65-TL peşin harçtan mahsubu ile noksan kalan 7.408,95-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 73,00-TL yargılama gideri ile 2.469,65-TL peşin harç, 615,40- TL başvuru harcı toplamı 3.158,05-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının ve teminatının kararın kesinleşmesi üzerine davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 09/10/2026

Katip
¸e-imzalıdır


Hakim
¸e-imzalıdır