UYAP Emsal, T. 29.09.2026

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/
KARAR NO : 2026/

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 2-

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/08/2025
KARAR TARİHİ : 29/09/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkilim ile ... arasında Ocak 2025 tarihinde araç satışı konusunda bir mutabakat oluşmuş, bu kapsamda 2020 model ... plakalı araç için satış vaadi sözleşmesi düzenlendiğini, ..., “kotasının dolduğunu” iddia ederek, satış işlemlerini ... (araç ruhsat sahibi olarak gözüken kişi) isimli bir üçüncü kişi üzerinden yürüteceğini ifade ettiğini, Müvekkil, bu sözleşme gereği ...’ın hesabına 25.000,00 TL kapora ödemesi yapmış; kalan bedel olan 1.200.000,00 TL için 19.04.2025 vadeli senet tanzim ederek teslim ettiğini, söz konusu araç, noter tescili yapılmaksızın müvekkile teslim edildiğini, senedin vadeli olması nedeniyle resmi devrin daha sonra yapılacağı vaadiyle sürekli oyalandığını, müvekkilin aracı bir süre fiilen kullandığını, ancak ilerleyen süreçte aracı üstüne almak için ısrarcı olduğunu, ruhsatın başka bir kişiye devredildiğini/aracın başka birine satıldığını öğrendiğini, müvekkilin bu olay üzerine aracı iade etmesi için baskı kurulduğunu, ... Caddesi üzerindeki ...'ın yakını olan ... ait işyerine çağrıldığını, şüpheliler tarafından oluşturulan tehditkar ve sindirici ortam nedeniyle müvekkili, aracı fiziksel bir müdahale yaşanmasından endişe ederek 29.04.2025 tarihinde aracın fiili teslimini sağlamak zorunda kaldığını, bu teslim anını da olası bir hak kaybına karşı tedbiren video kaydıyla belgelemek zorunda kaldığını, bunun üzerine açıkça dolandırıldığını anlayan müvekkili, 13.05.2025 tarihinde iadeli taahhütlü posta göndererek senedin hukuki dayanağının ortadan kalktığını, satış vaadinin ifa edilmediğini ve senedin iadesini talep ettiğini, ancak buna rağmen senet, kötü niyetli şekilde ... tarafından damadı ...’a ciro edilerek dolaşıma sokulduğunu, ve davalı ... tarafından 15.05.2025 tarihinde ... 1. İcra Müdürlüğü’nün 2025/... E. sayılı dosyasında 1.200.000,00 TL'lik senet dayanak belge gösterilerek 500.000,00 TL tutar üzerinden kısmi olarak kambiyo takibi başlatıldığını, dolandırıldığını anlayan müvekkili ise yapılan eylemler adına cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunduğunu, davaya konu senet, müvekkil ile ... arasında noter dışında yapılan geçersiz bir araç satış protokolüne dayandığını, zira 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 20/d maddesi uyarınca noter dışında yapılan araç satış ve devir sözleşmelerinin geçersiz olduğunu, taraflar, geçersiz sözleşme ile verdikleri edimleri birbirlerine aynen iade etmekle yükümlü olduğunu, Davalı, senet düzenlenirken orada olmadığını, 1.200.000 TL bedelli senet üzerinden sadece 200.000 TL için takip başlatıldığını, yani senedin nominal değerinin bile kullanılmadığını kabul ettiğini, bu, senedin hakkaniyete aykırı ve muvazaalı şekilde ciro edildiğinin, kötü niyetli olarak takibe konulduğunun açık göstergesi olduğunu, davaya konu senet, müvekkilin araç alımı amacıyla ...’a teslim ettiği, ancak karşılığında noter satışının gerçekleşmemesi nedeniyle bedelsiz hale gelen bir senet olduğunu, müvekkili, aracı baskı altında iade ettiğini, ve edimini fiilen de alamadığını, ..., bu senedi daha sonra damadı olan davalı ...’a ciro ederek takibe konulmasını sağladığını, aradaki ailevi yakınlık (damat-kayınpeder ilişkisi) ve ticari ortaklık görünümü, davalının iyiniyetli hamil sayılamayacağını ortaya koyduğunu, ... ciranta olarak gözüken ...'a icra takibi başlatmadığını, davalılardan ... tarafından başlatılan icra takibine dayanak senedin nominal bedeli 1.200.000 TL olmasına rağmen, takibin ilk olarak 500.000 TL üzerinden başlatıldığını, ancak daha sonra bizzat davalı tarafından yapılan beyanla asıl alacak 200.000 TL olarak düzeltilmesi alacaklı vekili tarafından talep edildiğini, ancak beyanat yerine vazgeçme/feragat beyanı ve harcı yatrılmadığından işlemlere kaldığı yerden devam ettiğini, davaya konu senet nedeniyle başlatılan icra takibi kapsamında müvekkili aleyhine bankalarda hesap blokeleri uygulandığını, ticari faaliyetleriyle ilgili taşınmazlarına haciz şerhleri konulduğunu, müvekkilinin, ...'da uzun yıllardır un ve unlu mamuller sektöründe faaliyet gösteren bir aracı-distribütör konumunda olduğunu, sektördeki güven ilişkisine dayalı çalışma yapısı gereği banka kredileri, çek düzeni ve sürekli nakit akışı ile çalışan müvekkili, bu takibin oluşturduğu hukuki ve ekonomik baskı nedeniyle iflas riskiyle karşı karşıya kaldığını, bu sebeple, menfi tespit davası neticelenene kadar sürecek icra takibinin durdurulmamasına, müvekkilin ticari itibarını geri döndürülemez biçimde sarsacak ve faaliyetini tamamen durdurmasına sebep olduğunu, dolayısıyla, telafisi güç ve imkânsız zararların önüne geçilmesi için, teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini yukarıda izah olunan ve re’sen saptanacak sebeplerin muvacehesinde; Fazlaya dair talep, dava ve sair hukuksal haklarımız saklı kalmak kaydıyla; şimdilik, Müvekkilinin 1.200.000,00 TL Miktarlı 23/01/2025 Tanzim Tarihli,19/04/2025 Vade Tarihli Senet ve bu bononun dayanak yapıldığı ... 1. İcra Müdürlüğü’nün 2025/... E. sayılı icra dosyası bakımından borçlu olmadığının tespitine ve davanın iptaline, takip konusu senedin bedelsiz, kötü niyetli ciroya dayalı ve tahsil amacı dışında kullanıldığını beyan ederek; Haksız ve kötüniyetli davalıların bono miktarının %20’ından aşağı olmamak üzere takdir olunacak tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı vekili dilekçesinde; araç tesliminin noter devri yapılmak üzere müvekkile bırakıldığını, ancak resmi devrin yapılmadığını, Davacının baskı altında 29.04.2025 tarihinde aracı iade ettiğini, bu esnada tehdit ve sindirme yaşandığını, senedin de hukuki dayanağı bulunmadığını, cebri ve iradi olmayan bir şekilde ortaya çıktığını davacı tarafın da kabul ettiği üzere ... ile davacı arasında arasında bir satış vaadi sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmede aracın devrinin senet ödemesinden sonra yapılacağı hususu açıkça kararlaştırıldığını, davalı müvekkilin ise bu sözleşmeden haberi olmadığını, kendisine senet karşılığı aracın satıldığı ve senet vade tarihinde ödeme yapıldıktan sonra aracın devrinin yapılacağı söylendiğini, senet ise yine davacı tarafından ...'a verildiğini, müvekkil de davacının, kayınpederinin arkadaşı olduğunu öğrendiği için bu vadeli satışı kabul ettiğini, günü geldiğinde ise senet ödemesi yapılmadığını, bu nedenle araç devri gerçekleşmediğini, hatta davacı parayı ödeyeceğini belirterek 10 gün oyaladığını, akabinde ödeyemeyeceğini belirterek yine ...'a aracı geri verdiğini, aracı geri verirken ise aracın kullanım bedeli ve hasarla ilgili ödeme yapma konusunda anlaşıldığını, anlaşılan bedelin ödenmemesi sonucu icra takibi başlatıldığını, davacı, 29.04.2025 tarihinde aracın teslim edildiğini dava dilekçesinde ikrar ettiğini, bu tarih, senedin vadesi olan 19.04.2025’ten sonra olduğunu, ödeme gerçekleşmediğinden aracın noter huzurunda devredilmediğini, dosyaya sunulan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere video kaydında tarih ve zaman damgası olmadığını, Kaydın, araç teslimi sırasında mı yoksa teslim alınırken mi çekildiğinin belirsiz olduğunu, Taraflar arasında yapılan görüşme ve anlaşma sonucu, bu kullanım karşılığında 200.000 TL kullanım bedeli (kira bedeli niteliğinde), araçta oluşan hasara ilişkin bir ödeme olarak belirlendiğini, ayrıca aracın piyasa değeri davacı ile satış vaadi sözleşmesi yapıldığı anda 1.200.000 TL civarında olduğunu, ancak müvekkil aracı 09/05/2025 tarihinde sattığında araç piyasasının düşmesi ve araçtaki hasar nedeniyle 900.000 TL ye satabildiğini, müvekkil buradan da ayrıca zarara uğradığını, ekte sunulan araç satış sözleşmesinde açıkça ortada olduğunu, müvekkil yine de bu zarara ilişkin bir talepte bulunmadığını, aracın kullanımda olduğu süre için kullanım bedeli ve araçta meydana gelen hasar karşılığı kararlaştırılmış olan 200.000 TL talepte bulunduğunu, ayrıca araç satış vaadi sözleşmesi yapıldığı aracın teslim edildiği 22/01/2025(senet bir gün sonra düzenlenmiş) araç 149.000 km de iken yaklaşık 3 ay kullanım sonrası araç teslim alınırken 160.800 km de teslim alındığını, müvekkili tarafından başlatılan icra dosyasında alacak önce sehven 500.000 TL olarak gösterildiğini, ardından 14/07/2025 tarihli dilekçe ile 200.000 TL olarak düzeltildiğini beyan ederek, davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3.200.000 TL kullanım bedeli ve hasar bedelin hususunun tarafların mutabakatı ve tanık beyanları doğrultusunda dikkate alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER :
... 1.Genel İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, fatura, ticari defter ve kayıtları, Bilirkişi raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın;davacı ... ... ... 1.Genel İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı dosyasına konu bonodan kaynaklı borçlu olmadığının tespit istemine ilişkin olduğu istemine ilişkin olduğu görülmüştür.Dosyanın davaya konu ... plakalı ... marka ... model aracın 22/01/2025 ile 29/04/2025 tarihleri arasındaki makul kiralama bedelinin ne kadar olduğu hususunda rapor oluşturulması için bir makine mühendisi bilirkişisinden rapor talep edildiği, 17/09/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Dava dosyası, ibraz edilen deliller ve taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar birlikte değerlendirildiğinde; ... plakalı araç 22/01/2025 ile 29/04/2025 tarihleri arasında kira bedelinin, 950,00.-TL/Gün olduğu, 22/01/2025 ile 29/04/2025 tarihleri arasındaki gün sayısının, 97 gün olduğu, ... plakalı aracın 22/01/2025 ile 29/04/2025 tarihleri arasındaki makul kira bedelinin, 92.150,00.-TL olduğu, görüş ve kanaatine varıldığı, bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği görüldü.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davacı borçlu, davalının (alacaklının) varlığının iddia ettiği hukuki ilişkiyi sadece inkar etmekle yetinmekte ise yani bu hukuki ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukuki ilişkinin varlığının iddia eden davalı olduğu için ispat yükü davalı alacaklıya düşer. (HMK Md. 190, TMK md.6) fakat menfi tespit davasını açan davacı borçlu davalı alacaklının iddia ettiği hukuki ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek başka bir nedenle hukuki ilişkinin geçersiz olduğunu ya da son bulduğunu ileri sürmekte ise bu iddiayı ispat yükü TMK'nın 6. Maddesi gereğince davacıya düşer. Bu kapsamda taraflar arasındaki somut olay incelendiğinde;taraflar arasında ... plakalı ... marka ... model aracın alım-satımı konusunda 22/01/2025 tarihinde anlaşma yapıldığı, resmi satışın ileri bir tarihte yapılmasının kararlaştırıldığı ve alıcı davacı tarafından araç satış bedeli olarak 1.200.000,00 TL bedelli 19/04/2025 vade tarihli bono'nun davalı ...' verildiği aracın 22/01/2025 tarihinde davacıya teslim edilmesiyle beraber fiili hakimiyetin davacıya geçtiği ancak resmi satışın gerçekleşmediği davacının iddiasına göre aracın satışının davalı ...'tan istenilmesine rağmen devre yanaşılmadığı,aracın resmi sahibi olduğu iddia olunan ... vekili dosyaya sunmuş olduğu cevap dilekçesinde dava konusu aracın müvekkiline ait olduğunu ancak satış işlemleri ile davalı ...'ın ilgilendiğini davalı ...'ın aracın senetle davacıya satıldığını senedin vadesinin geldiğinde noter satışının yapılacağının söylendiğini ancak senedin müvekkiline verilmediğini senedin vade tarihi geldiğinde davacı tarafından ödeme yapılmayınca başka bir kişiye değerinin altında satıldığını iddia ederek aracın davacının kullanımındayken uğradığı hasarın ve 22/01/2025 ile 29/04/2025 tarihleri arasındaki araç kullanım bedelinin karşılığı olarak 1.200.000,00 TL senedin icra takibine konduğunu, takibin 500.000,00 Tl üzerinden başlatıldığını ancak sonradan bu yanlışlığın düzeltilerek takibin 200.000,00 TL olarak güncellendiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. ... 1.Genel İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı ... tarafından 1.200.000,00 TL bedelli 19/04/2025 vade tarihli bono'dan kaynaklı davacı ... ve dava dışı ... hakkında 500.000,00 TL bono'dan kaynaklı alacak ve 28.257,900 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 528.257,90 TL üzerinden takip başlatıldığı görülmüştür.Davacı ve davalı ... icra takibine konu bono'nun ... plakalı ... marka ... model aracın alım-satımı konusunda düzenlendiği noktasında hem fikir olup bu hususta uyuşmazlık yoktur.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı aracın bono'nun vadesinden önce 3.kişiye satıldığını belirterek ederek senedin bedelsizliğini iddia etmekte davalı ... ise bono'nun vade tarihinde aracın satım bedeli ödenmediğinden satışın geçersiz olduğunu belirterek aracın davacının kullanımındayken uğradığı hasarın tamiri ve 22/01/2025 ile 29/04/2025 tarihleri arasındaki araç kullanım bedelinin karşılığı olarak icra takibinin başlatıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. ... plakalı aracın uyap üzerinden yapılan sorgulamasında, dava dışı ... Turizm İnş San. Ve Tic Ltd Şti tarafından 16/12/2024 tarihinde dava dışı ...'a satışının yapıldığı bu kişi tarafından da 04/02/2025 tarihinde dava dışı ...'a devredildiği görülmüştür.Yapılan kontrollerde görüldüğü üzere davaya konu aracın resmiyette hiçbir zaman davalılar adına kayıtlı olmadığı haliye davacıdan ... plakalı aracın satış bedeli için alınan 1.200.000,00 TL bedelli 19/04/2025 vade tarihli bono'nun da bedelsiz kaldığı her ne kadar davalı söz konusu bono'nun araç satışı için davacıdan alındığını ancak satışın davacıdan kaynaklı gerçeklemediğini belirterek icra takibinin araç hasar ve kira bedeli olarak başlatıldığını savunmuş ise de davaya konu bono'nun araç alım satımı için düzenlendiği araç satışı da gerçekleşmediğinden savunmaya konu tazminat talepleri için söz konusu senedin kullanılamayacağından bu savunmalara itibar edilmeyerek , ... 1.Genel İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı icra takip dosyasına konu 1.200.000,00 TL miktarlı 23/01/2025 tanzim tarihli 19/04/2025 vade tarihli bono'dan kaynaklı davacı/borçlu'nun davalı/alacaklılara borçlu olmadığının tespitine, davalıların kötü niyetli oldukları dosya kapsamında sabit olmadığından aşağıdaki gibi hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: (Yukarıda açıklanan nedenlerle),
1-Davanın KABULÜNE, ... 1.Genel İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı icra takip dosyasına konu 1.200.000,00 TL miktarlı 23/01/2025 tanzim tarihli 19/04/2025 vade tarihli bono'dan kaynaklı davacı/borçlu'nun davalı/alacaklılara borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Davacının kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,
3-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 36.085,29 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 9.023,33 TL harcın mahsubu ile bakiye 27.061,96 TL harcın davalılardan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 84.521,26 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan 9.638,73 TL harç,4.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 538,50 TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 14.177,23 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-6325 Sayılı Kanun 18/A- 13 maddesi uyarınca 4.700,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/09/2026


Katip ...
¸e-imzalıdır


Hakim ...
¸e-imzalıdır