Ankara BAM Bam 22. HD, E. 2024/278, K. 2026/1400, T. 19.10.2026

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/278 - 2026/1400

T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ

ESAS NO : 2024/278 ( KABUL KALDIRMA)
KARAR NO : 2026/1400

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I


İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA BATI 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 08/11/2023
ESAS-KARAR NO : 2020/151 E 2023/1189 K

DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali
KARAR TARİHİ : 19/10/2026
YAZILDIĞI TARİH : 26/10/2026

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından ayrı ayrı istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin üst yapılı/donanımlı araç üreticilerine parça tedariki sağladığını, davalı şirketin ise Türkiye'de araç üstü ekipman ve savunma sanayi sektöründe ürün hizmeti sunan şirketlerden olduğunu, aynı zamanda üst yapılı kamu ihalelerine giren ... ... Otomotiv San. tedarikçilerinden birisi konumunda bulunduğunu, Savunma Sanayi Bakanlığı tarafından Jandarma Genel Komutanlığı'na teslim edilmek üzere 20 adet zırhlı komuta kontrol aracı ihalesi gerçekleştirildiğini, davalı şirketin ... Otomotiv San. adına ihalenin yürütülmesi görevini üstlendiğini, bu kapsamda şartnameye uygun üretim sağlanması noktasında 20 adet araçta kullanılacak parçaların getirtilmesi için davacı şirketin harekete geçtiğini, aynı zamanda davalı şirketin de, siparişe konu malların Türkiye'ye ithalatının sağlanması için müvekkil şirketten istemde bulunduğunu, devam eden süreçte davacı şirketin dava dışı İngiliz firmasından malları temin ettiğini ve Türkiye'ye ithalatı gerçekleşen tüm malların karşılığı fatura düzenlediğini, ancak davalı şirketçe faturalarda yazılı borcun ödenmediğini, bunun üzerine faturadan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla davalı borçlu hakkında Kahramankazan İcra Müdürlüğü'nün 2019/1009 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, devam eden süreçte davalı yanın söz konusu takibe itiraz ettiğini ve icra takibinin durduğunu, davalının haksız ve kötüniyetli olarak borca itiraz ettiğini belirterek, itirazın iptaline ve takibin devamına, ayrıca davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; alacağın zamanaşımına uğradığını, husumet ve derdestlik itirazlarının bulunduğunu, davacı şirketin iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacı şirketin takip talebinde gösterdiği borç sebepleriyle bağlı olduğunu, dava dilekçesinde gösterilen bir kısım faturaların itiraza konu takibe dayanak gösterilmediğini, dolayısıyla borç sebebiyle bağlılık ilkesi gereği takip konusu olmayan faturalar kapsamında değerlendirme yapılmasının mümkün bulunmadığını savunarak, davanın reddine ve davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirketin fatura alacağına yönelik talebi hakkında yapılan incelemede, bilirkişi tarafından her iki tarafın ticari defterlerinin ve belgelerinin kontrolünde, davacı şirketin davalı şirketten 2.650 USD ve 73.184 EURO alacağı olduğunun anlaşıldığı, söz konusu alacak miktarının her iki tarafın ticari defterleri, KDV beyannameleri ve gümrük beyannameleri kapsamında doğru olduğu ve davalı tarafça alacak miktarının ödenmediği, diğer yandan davacı şirketin GBP (Sterlin) alacağa yönelik talebi hakkında yapılan incelemede, bilirkişi raporunda davacı tarafın Sterlin alacağının 3.205,11 GBP (Sterlin) olduğunun tespit edildiği, ancak davacı tarafın 73.177 GBP (Sterlin) alacak isteminde bulunduğu, dosyadaki bilgi ve belgeler uyarınca davalı şirket yetkilisi ... ... tarafından davacı şirket yetkilisi ... ... şahsi hesabına 75.978 GBP (Sterlin) ödeme gerçekleştirildiği, ne var ki bu ödemenin asıl alacaklı davacı şirketin hesabına yapılmadığı, davacı tarafın bu ödemenin dava konusu borca ilişkin olduğunu kabul etmediği, davalı şirketin söz konusu ödemenin dava konusu borca ilişkin olduğu hususunu kanıtlayamadığı, bu hali ile "kötü ödemenin ödeme sayılamayacağı" ilkesi gereğince davalının bahsi geçen oran kadar daha borçlu olduğu kanaatine varıldığı, ayrıca alacağın likit nitelikte bulunduğu, bu itibarla davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı şirketin arabuluculuk görüşmelerine katılmadığını, bu nedene HUAK 18/A maddesi gereği davalı şirket lehine vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilemeyeceğini, bunun yanı sıra 8.855,00 Euro ve 22.458,00 Euro tutarlı faturalara ilişkin alacakların reddedilme gerekçesinin anlaşılamadığını, hükme esas alınan 28/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda malların davalı şirkete teslim edildiğine ilişkin bir delilin bulunmadığının ve bu hali ile ilgili malların bedellerinin hesaplamaya dahil edilemeyeceğinin ifade edildiğini, ancak mevcut bilgilere göre malların tesliminin gerçekleştiğinin anlaşılacağını belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı şirketin kanuni geçerliliği olan bir delil sunmadığını, "Apostil" şerhi olan belgenin ibraz edilmediğini, müvekkil şirket tarafından . . yapılan ödemenin davacı şirkete olan borç karşılığı gerçekleştirildiğini, 07/12/2016 tarihli dekontta yer alan açıklamada "... Ltd" ibaresinin yazılı olduğunu ve ...... resmi ve onaylı defterlerinde bu ödemenin "pıldığının bildirildiğini, 29/07/2014 tarihli ve 273.152,00 GBP (Sterlin) bedelli faturaya konu fikstür ve kalıpların müvekkil şirkete teslim edilmediğini savunarak, mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık, davacının, takibe konu faturalar nedeniyle alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve takibin devamı ile %20 icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Kahramankazan İcra Müdürlüğü'nün 2019/1009 Esas sayılı dosyası ile; 31/10/2019 tarihinde davacı tarafından, davalı aleyhine, "TL" karşılığı gösterilmek suretiyle faturaya dayalı toplam 28.790,58 USD, 128.472,56 EURO ve 205.252,27 GBP (Sterlin) alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun süresinde takibe ve borca itiraz ettiği, itirazın iptali davasının İİK 67. maddesi uyarınca süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında bir SMMM uzmanından alınan 27/02/2023 tarihli bilirkişi raporu ile, davacı şirket yetkilisi ... ... ile davalı yetkilisi M. ... ...’ün şahsi hesapları arasında gerçekleşen ödeme işleminin davalı şirketin kurumsal hesabından yapıldığı, davacı tarafından aksi ispat edilene kadar 07/12/2016 tarihli ve 75.978 GBP (Sterlin) ödemenin davacının cari hesabına yatırıldığının kabulünün makul olacağı, davacı şirketin düzenlediği 273.152,00 GBP (Sterlin) tutarlı faturanın borç/alacak hesabına katılması gerektiği, ancak işin doğası gereği faturanın düzenlenip düzenlenemeyeceğinin değerlendirmesinin teknik bir konu olduğu ve bilirkişinin uzmanlığı dışında bulunduğu, davalı şirketin ve davacı şirketin KDV beyanına esas satış raporlarında yer almayan 8.855,00 Euro tutarlı fatura ile 22.458,00 USD tutarlı fatura hakkında Cumhuriyet B.Savcılığı'nda soruşturma dosyasının bulunduğu, mevcut delillerin incelenmesinde davalı şirket ticari defterleri ile davacı şirketin sunduğu KDV beyanına esas satış listelerinin, Gümrük evrakının incelenmesi sonucu davacı şirketin 3.205,11 GBP (Sterlin), 2.650,00 USD ve 73.184,00 EURO alacaklı olduğu, yönünde görüş bildirildiği, tarafların bilirkişi raporuna yaptıkları itirazlar üzerine alınan 16/07/2023 tarihli bilirkişi ek raporu ile ise, faiz hesaplaması ile birlikte davacı şirketin davalı şiketten 3.205,11 GBP (Sterlin) asıl alacak ve 162,61 GBP (Sterlin) işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.370,72 GBP (Sterlin), 73.184,00 EURO asıl alacak ve 5.446,52 EURO işlemiş faiz olmak üzere toplam 78.630,52 USD, 2.650,00 USD asıl alacak ve 376,50 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.026,50 USD alacağının bulunduğu, şeklinde açıklama yapıldığı tespit edilmiştir.
Eldeki davada, davacı şirketçe, dava dışı İngiliz firmasından malların temin edildiğine ve Türkiye'ye ithalatı gerçekleşen tüm malların karşılığı fatura düzenlendiğine, ancak davalı şirketçe faturalarda yazılı borcun ödenmediğine dair iddiada bulunmuş, davalı yan ise ürünlerin bir kısmının teslim edilmediği, davacı şirket yetkilisi ... ...'a yapılan ödemenin davalı şirketin kurumsal hesabından gerçekleştirildiği, teslim edilen ürünlerin bedellerinin tamamının ödendiği yönünde açıklama yapmıştır.
Bu noktada, alacak borç ilişkisinin irdelenmesi, bahsi geçen dosyada hazırlanan 27/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda yer alan açıklamaların araştırılması, buna göre davacı için takip konusu faturalar nedeniyle alacak koşullarının oluşup oluşmadığının detaylı olarak tartışılması önem arz etmektedir.
Diğer yandan, İstanbul ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/23148 Soruşturma sayılı dosyası ile, 1.06.2016 tarihli MCAMAI-NG08B numaralı 8.855,00 EURO tutarlı fatura ile 1.06.2016 tarih MCAMAI-SB02B numaralı 22.458,00 USD tutarlı fatura hakkında (ürünlerin kaçak sokulduğu noktasında) soruşturma başlatıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacı şirketin Türkiye'ye ithalatı gerçekleşen mallar karşılığı düzenlenen fatura bedellerinin ödenmediği yönündeki iddiaları ve davalı şirketin, malların bir kısmının teslim edilmediğine, teslim edilen malların bedelinin ise ödendiğine ilişkin aksi yöndeki savunması esas alınarak, mahkemece; Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi uyarınca hukuk hakiminin, ceza hakiminin beraat kararı ile bağlı olmasa da mahkumiyet kararı ve ceza yargılamasında sabit olan maddi olgular ile bağlı olduğu gözetilerek, 1.06.2016 tarihli MCAMAI-NG08B numaralı 8.855,00 EURO tutarlı fatura ile 1.06.2016 tarih MCAMAI-SB02B numaralı 22.458,00 USD tutarlı fatura hakkında İstanbul ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/23148 Soruşturma sayılı dosyası ile yürütülen soruşturma çerçevesinde ilgili dosya celp edilip incelenerek söz konusu soruşturma dosyasının, eldeki davaya etkisinin karar yerinde tartışılması, soruşturmanın geldiği aşama ve niteliğine göre sonucunun beklenmesi, bunun yanı sıra konusunda uzman otomotiv ve üretim sektöründe bilgisi ve eğitimi bulunan bir makine mühendisi vasıtası ile, davacının hazırladığı (Planlama Tasarım kalıp ve fikstürleri, zırh çeliği şekillendirme, prototip aracın zırhlanması, testi ve teslimi) (Des,ng preparation, Mouds/ Forming, Jigs/ Tools/ Fixtures) açıklamalı 273.152,00 GBP (Sterlin) tutarlı faturanın düzenlenip düzenlenemeyeceği hususunun araştırılması ve gerek görülmesi halinde tarafların yasal süresinde bilirkişi raporuna yaptıkları itirazlar ile istinaf dilekçelerinde belirttikleri hususları da karşılayacak nitelikte taraf, mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli olacak şekilde rapor/ek rapor alınmak suretiyle hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekmektedir.
Hal böyle olunca mahkemece, tüm delillerin toplanıp değerlendirilmesi ve bu kapsamda sonuca gidilmesi gerekirken yetersiz araştırmaya dayalı olarak verilen kararda isabet bulunmamıştır.
Dava dosyası kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; tarafların iddia ve savunmalarının esaslı unsurlarını oluşturan ve eldeki davanın niteliği itibariyle mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış ve mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle HMK'nın 353/1-a.6 maddesinde öngörülen şartlar gerçekleştiğinden (sair istinaf nedenleri incelenmeksizin) davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının AYRI AYRI KABULÜ ile; Ankara Batı 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, 2020/151 Esas, 2023/1189 Karar sayılı ve 08/11/2023 tarihli kararının KALDIRILMASINA,
2-HMK'nın 353/1-a-6.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf başvurma harcı dışında alınan istinaf karar ilam harcının istek halinde taraflara İADESİNE,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu 19/10/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır

Üye
e-imzalıdır

Üye
e-imzalıdır

Katip 102606
e-imzalıdır

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."